İçindekiler Tablosu
VERGİ USUL KANUNUNDA DEĞERLEME 1
Değerleme esasları 1
Değerlemenin tarifi 1
Madde 258 1
Maddenin Açıklaması 1
Değerleme günü 2
Madde 259 2
Maddenin Açıklaması 2
Değerlemede esas 2
Madde 260 2
Maddenin Açıklaması 2
Değerleme ölçüleri 2
Madde 261 2
Maliyet bedeli 3
Madde 262 3
Maddenin Açıklaması 3
1- İktisadi kıymetin maliyet bedeline dâhil edilmesi zorunlu olan giderler. 4
2-İktisadi kıymetin maliyet bedeline dâhil edilmesi isteğe bağlı olan giderler. 4
3-Maliyet bedeli ile değerlenecek olan iktisadi kıymetler. 4
4-Yatırım finansmanında kullanılan yurt içi ve yurtdışı kredilerin faiz giderleri ve kur farkları 5
2-İhtisas kredileri ve ihracata yapılan kaynak destekleme fonu 5
5-Yurtdışı kredilerin Kur Farkları 6
Borsa rayici 6
Madde 263 6
Maddenin Açıklaması 6
Tasarruf değeri 7
Madde 264 7
Maddenin Açıklaması 7
Mukayyet değer 7
Madde 265 7
Maddenin Açıklaması 7
İtibarî değer 8
Madde 266 8
Maddenin Açıklaması 8
İtibari değeri ile değerlenecek iktisadi değerler: 8
Rayiç bedel Mükerrer 8
Madde 266 8
Maddenin Açıklaması 8
Emsal bedeli ve emsal ücreti 8
Madde 267 8
Maddenin Açıklaması 9
1-Birinci Sıra (Ortalama fiyat esası) 9
2- İkinci Sıra(Maliyet bedeli esası) 10
3- Üçüncü Sıra(Takdir esası) 10
Vergi Değeri 11
Madde 268 11
Alış bedeli 11
MADDE 268/A 11
Maddenin Açıklaması 11
Gayrimenkuller 11
Madde 269 11
Maddenin Açıklaması 11
1- Gayrimenkulün Mütemmim Cüz'ü ve Teferruatı; 11
1- Tesisat ve Makineler 12
2- Gemiler ve Diğer Taşıtlar 12
3- Gayrimaddi Haklar; 12
İnşa ve imal giderleri 13
Madde 271 13
Maddenin Açıklaması 13
Gayrimenkullerde veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarında maliyet bedelinin artması 13
Madde 272 13
Maddenin Açıklaması 13
1-Özel Maliyet Bedeli 14
1-1- Başkasına Ait Bir Gayrimenkul Kiralanmış veya İşletme Hakkı Alınmış Elektrik Üretim ve Dağıtım Varlığı Olmalı 14
1-2- Harcama Kiracı Tarafından Yapılmalıdır 14
1-3- Yapılan Harcama Varlığı Genişleten veya Varlığın İktisadi Kıymetini Devamlı Olarak Artıran Bir Surette Olmalıdır 14
1-4- Özel Maliyete Konu Harcama Sonucu Oluşan Varlık Tek Başına Fonksiyon İcra Edememeli ve Asıl Varlıktan Bu Varlığa Zarar Vermeksizin Ayrılamamalı 15
Demirbaş eşya 15
Madde 273 15
Emtia 15
Madde 274 15
Maddenin Açıklaması 15
İmal edilen emtia 16
Madde 275 16
Maddenin Açıklaması 17
Zirai mahsuller 17
Madde 276 17
Hayvanlar 17
Madde 277 17
Kıymeti düşen mallar 17
Madde 278 17
İmha edilmesi gereken mallar 18
Madde 278/A 18
Maddenin Açıklaması 18
1-İmha edilen emtianın değerinin takdir komisyonu tarafından tespit edilmesi 18
1-2- Emtianın ilgili Bakanlık veya Yetkili Kurum görevlilerinin yer aldığı bir komisyon nezdinde imha edilmesi 18
1-3-Yurt dışında imha edilen emtianın durumu 19
1-4-Ambalaj malzemelerinin durumu 19
1-5- Kıymeti düşen emtiada oluşan değer düşüklüğünün gider olarak dikkate alınacağı dönem 19
2-Bozulma, çürüme veya son kullanma tarihinin geçmesi gibi nedenlerle süreklilik arz eden imha işlemlerine konu emtianın değerlenmesi 20
2-1-Uygulama kapsamındaki mal grupları 20
2-2-Uygulamadan yararlanabilecek mükellefler 20
2-3-Başvuru ve İdareye sunulacak bilgi ve belgeler 21
2-4-İmha oranının tayin olunması 21
2-5-İmha oranının uygulanması 22
2-6- İmha oranının yenilenmesi veya revize edilmesi 22
2-7-İmha oranlarının iptali 23
Menkul kıymetler 23
Madde 279 23
Maddenin Açıklaması 24
1-Repo ve ters repo işlemlerinde değerleme 24
Yabancı paralar 25
Madde 280 25
Maddenin Açıklaması 25
Yurtdışından getirilerek sermaye olarak konulan yabancı paralar 25
Madde 280/A 26
Alacaklar 26
Madde 281 26
Maddenin Açıklaması 26
1-Alacak Senetleri Ve Borç Senetleri Reeskont İşlemleri 27
İlk tesis ve taazzuv giderleri ve peştemallıklar 31
Madde 282 31
Aktif geçici hesap kıymetleri 31
Madde 283 31
Kasa mevcudu 31
Madde 284 31
Borçlar 31
Madde 285 31
Maddenin Açıklaması 32
Tahviller 32
Madde 286 32
Maddenin Açıklaması 32
1-Eurobondların Değerlemesi 33
5-Türev Finansal Araçların Değerlemesi 33
5-1- Forward işlemleri 33
5-2- Swap işlemleri 34
5-2-1- Para swapı 34
5-2-2- Faiz swapı 34
5-3- Opsiyon sözleşmeleri 35
5-3-1- Opsiyon primi 35
5-3-2- Opsiyon sözleşmesi 35
Pasif geçici hesap kıymetleri 36
Madde 287 36
Karşılıklar 36
Madde 288 36
Özel haller Madde 289 36
Serbest meslek erbabının tesisleri 36
Madde 290 36
Finansal kiralama işlemlerinde değerleme Mükerrer 37
Madde 290 37
Maddenin Açıklaması 38
1-Tanımlar 38
2-Değerleme Ve Amortisman Uygulaması 41
2-1--Kiralayana ilişkin hükümler 41
2-2-Kiracıya ilişkin hükümler 42
Enflasyon düzeltmesi, yeniden değerleme oranı ve yeniden değerleme 43
Mükerrer Madde 298 43
Maddenin Açıklaması 48
A-Sürekli Yeniden Değerleme 48
1-Tanımlar ve kısaltmalar 48
2-Yeniden değerleme yapabilecek mükellefler 49
3-Yeniden değerlemeye tabi tutulabilecek iktisadi kıymetler 49
4-Yeniden değerlemeye esas değer 51
5-Yeniden değerleme yapılmasında ihtiyarilik 52
6-Yeniden değerleme yapılabilme zamanı 52
7-Yeniden değerleme oranı 52
8-Yeniden değerleme uygulaması 53
9-Yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması 55
10-Enflasyon düzeltmesi yapılması gereken dönemlerde ve şartların oluşmadığı müteakip dönemlerde yeniden değerleme 56
11-Özel hesap dönemine geçiş veya özel hesap döneminden takvim yılı esasına dönüşte ortaya çıkan kıst hesap dönemi için yeniden değerleme 56
12-Özel fon hesabındaki tutarların başka bir hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi 57
13-Yeniden değerleme işlemlerinin kayıtlarda gösterilmesi 57
1-Münhasıran Sürekli Olarak İşlenmiş Altın, Gümüş Alım-Satımı Ve İmali İle İştigal Eden Mükellefler İçin Enflasyon Düzeltmesi Yapma Zorunluluğu 58
2-Menkul Kıymet Yatırım Fonlarının Enflasyon Düzeltmesi Yapmaması 58
AMORTİSMANLAR 59
MEVCUTLARDA AMORTİSMAN 59
Amortisman mevzuu 59
Madde 313 59
Maddenin Açıklaması 60
1-Kıst Amortisman Uygulaması 61
2-Ticari Amaçla Kullanılan Araçlar İçin İktisap Edilen Lastiklerin Faydalı Ömürleri 62
3-Bakır ve Bakır Alaşımlarından Ekstrüzyon ve Soğuk Çekme Kalıplarına Amortisman Ayrılmaz 63
Arazide amortisman 63
Madde 314 63
Normal amortisman 63
Madde 315 63
Maddenin Açıklaması 64
Maddenin Açıklaması 64
Madenlerde amortisman 65
Madde 316 65
Fevkalâde amortisman 66
Madde 317 66
Maddenin Açıklaması 66
Amortisman nispetlerinin itibar tarihi 66
Madde 318 66
Amortisman uygulama sureti 67
Madde 320 67
b) Süre bakımından: 67
Maddenin Açıklaması 67
Amortismanın her hangi bir yıl yapılmamasından veya ilk uygulanan orandan düşük bir oranla yapılmasından dolayı amortisman süresi uzatılamaz. 67
c) Amortisman usulünü seçme bakımından 68
Mükerrer madde 320 68
Maddenin Açıklaması 68
Amortisman hesapları 68
Madde 321 68
ALACAKLARDA VE SERMAYEDE AMORTİSMAN 68
Değersiz alacaklar Madde 322 68
Maddenin Açıklaması 69
Şüpheli alacaklar 70
Madde 323 70
Maddenin Açıklaması 70
a- Alacak, Ticari veya Zirai Kazancın Elde Edilmesi ve Devamı İle İlgili Olmalıdır 71
b- Alacak Değerleme Günü İtibariyle Teminatsız Olmalıdır 71
c- Değerleme Günü İtibariyle Şüpheli Hale Gelmiş Olmalıdır 71
e-Alacağın dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacak olması halinde ise; yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş olmalıdır. 71
1-Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılacak Dönem 71
2-Verilen Avansların Geri Alınamamasından Doğan Alacaklarda Durum 72
3-Sonradan Tahsil Edilen Şüpheli Alacakların Durumu 72
4-İflas Masasına Kayıtlı Alacaklar İçin Şüpheli Ticari Alacak Karşılığı Ayırması 72
5-Yurt Dışından Olan Alacaklar İçin Şüpheli Ticari Alacak Karşılığı Ayırması 72
6-Cari Hesaba Mahsuben Fazladan Yapılan Ancak Tahsil Edilemeyen Alacaklar İçin Karşılığı Uygulaması 72
7-Katma Değer Vergisi İçin Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılması 73
8-Şüpheli Alacak Karşılık Ayırma Muhasebe Kayıt Örnekleri 73
Vazgeçilen alacaklar 75
Madde 324 75
Maddenin Açıklaması 75
Sermayenin itfası 77
Madde 325 77
Girişim sermayesi fonu 77
Madde 325/A 77
Maddenin Açıklaması 77
İlk tesis ve taazzuv giderlerinin ve peştemallıkların itfası 79
Madde 326 79
Özel maliyet bedellerinin itfası 79
Madde 327 79
Maddenin Açıklaması 79
1-Özel Maliyet Bedeline Normal Amortisman Uygulanır 79
2- Kira Süresi ile Özel Maliyete Konu İktisadi Kıymetin Faydalı Ömrünün Farklı Olması 80
3- Kira Süresi Sona Ermeden Kiralanan Gayrimenkulün Satın Alınması 80
4- Kira Süresinin Sonradan Değişmesi 80
AMORTİSMANA TABİ MALLARIN ELDEN ÇIKARILMASI 81
Amortismana tabi malların satılması 81
Madde 328 81
Maddenin Açıklaması 81
1-Yenileme Fonu 82
1-1-Yenileme Fonu Ayırma Koşulları 82
Amortismana tabi malların sigorta tazminatı 83
Madde 329 83
Emtia sigorta tazminatı 84
Madde 330 84
