Gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde
bildirilecek gelirlerden aşağıdaki indirimler yapılabilir:
1.
Beyan edilen gelirin %15'ini ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak
şartıyla (Bu şartın tespitinde işverenler tarafından ücretliler adına bireysel
emeklilik sistemine ödenen katkı payları ile 63 üncü maddenin birinci
fıkrasının (3) numaralı bendi ve bu bent kapsamında indirim konusu yapılacak
prim ödemelerinin toplam tutarı birlikte dikkate alınır.) mükellefin şahsına,
eşine ve küçük çocuklarına ait hayat sigortalarına ödenen primlerin %50'si ile
ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs
sigorta primleri (Sigortanın Türkiye'de kâin ve merkezi Türkiye'de bulunan bir
emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması, prim tutarlarının
gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olması ve ücret geliri elde edenlerin
ücretlerinin safi tutarının hesaplanması sırasında ayrıca indirilmemiş
bulunması şartıyla, eşlerin veya çocukların ayrı beyanname vermeleri halinde,
bunlara ait prim kendi gelirlerinden indirilir.).
Cumhurbaşkanı bu bentte yer alan oranları yarısına kadar indirmeye,
iki katına kadar artırmaya ve belirtilen haddi, asgari ücretin yıllık tutarının
iki katını geçmemek üzere yeniden belirlemeye yetkilidir.
2.
Beyan edilen gelirin % 10'unu aşmaması, Türkiye'de yapılması ve gelir veya
kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak
belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük
çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamaları (mükerrer 121
inci madde çerçevesinde eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle vergi
indiriminden yararlanan ücretliler, aynı harcamalarını bu hükümden yararlanarak
matrahlarından indiremezler).
3.
Serbest meslek faaliyetinde
bulunan ...........................................................
engellilerin beyan edilen gelirlerine, 31 inci maddede yer alan esaslara göre
hesaplanan yıllık indirim (Bu indirimden bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi
bulunan serbest meslek erbabı ile hizmet erbabı (tevkifat matrahı dahil) da
yararlanır.).
4.
Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler,
köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti
tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilecek gelirin % 5'ini (kalkınmada
öncelikli yöreler için % 10'unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yapılan
bağış ve yardımlar.
5.
Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere
ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli
yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk
yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi ile mülki
idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılacak ibadethaneler ve
Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin ve
Gençlik ve Spor Bakanlığına ait gençlik merkezleri ile gençlik ve izcilik kamplarının
inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu
kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin
faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdî ve aynî bağış
ve yardımların tamamı.
6.
Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve
vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde
bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelinin
tamamı.
7.
Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler,
köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti
tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar
tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya
desteklenmesi uygun görülen;
a)
Kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin ticari olmayan
ulusal veya uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesine,
b)
Ülkemizin uygarlık birikiminin kültürü, sanatı,
tarihi, edebiyatı, mimarisi ve somut olmayan kültürel mirası ile ilgili veya
ülke tanıtımına yönelik kitap, katalog, broşür, film, kaset, CD ve DVD gibi
manyetik, elektronik ve bilişim teknolojisi yoluyla üretilenler de dahil olmak
üzere görsel, işitsel veya basılı materyallerin hazırlanması, bunlarla ilgili
derleme ve araştırmaların yayınlanması, yurt içinde ve yurt dışında dağıtımı ve
tanıtımının sağlanmasına,
c)
Yazma ve nadir eserlerin korunması ve elektronik
ortama aktarılması ile bu eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna
kazandırılmasına,
d)
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı, yaşatılması,
rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri yapılması ve nakil işlerine,
e)
Kurtarma kazıları, bilimsel kazı çalışmaları ve yüzey
araştırmalarına,
f)
Yurt dışındaki taşınmaz Türk kültür varlıklarının
yerinde korunması veya ülkemize ait kültür varlıklarının Türkiye'ye
getirtilmesi çalışmalarına,
g)
Kültür envanterinin oluşturulması çalışmalarına,
h)
2863 sayılı Kanun kapsamındaki taşınır kültür
varlıkları ile güzel sanatlar, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki
ürün ve eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılması ve
güvenliklerinin sağlanmasına,
i)
Somut olmayan kültürel miras, güzel sanatlar, sinema,
çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki üretim ve etkinlikler ile bu
alanlarda araştırma, eğitim veya uygulama merkezleri, atölye, stüdyo ve film
platosu kurulması, bakım ve onarımı, her türlü araç ve teçhizatın tedariki ile
film yapımına,
j)
Kütüphane, müze, sanat galerisi ve kültür merkezi ile
sinema, tiyatro, opera, bale ve konser gibi kültürel ve sanatsal etkinliklerin
sergilendiği tesislerin yapımı, onarımı veya modernizasyon çalışmalarına,
İlişkin harcamalar ile bu amaçla yapılan her
türlü bağış ve yardımların % 100'ü (Cumhurbaşkanı, bölgeler ve faaliyet türleri
itibariyle bu oranı yarısına kadar indirmeye veya kanuni oranına kadar
çıkarmaya yetkilidir).
Bu uygulamanın esas ve usulleri Maliye Bakanlığınca
tayin ve tespit olunur.
8.
3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17.6.1992 tarihli ve 3813 sayılı
Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında
yapılan sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel
spor dalları için % 50'si.
9.
..........................................................
10.
Cumhurbaşkanınca başlatılan yardım kampanyalarına
makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdî bağışların tamamı.
11.
İktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine
ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve
yardımların tamamı.
12.
Vergi Usul Kanununun 325/A maddesine göre girişim
sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların beyan edilen gelirin %10'unu aşmayan
kısmı.
13.
Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni
ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye'de verilen ve münhasıran yurt
dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama,
muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama,
veri işleme, veri analizi ve ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle
Maliye Bakanlığınca belirlenen mesleki eğitim alanlarında faaliyette bulunan
hizmet işletmeleri ile ilgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak eğitim ve
sağlık alanında faaliyet gösteren ve Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere
hizmet veren işletmelerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri
kazancın %50'si. Bu indirimden yararlanılabilmesi için fatura veya benzeri
belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi şarttır. Bu bentte yer alan
oranı, hizmet alanları ve kazanç tutarları itibarıyla sıfıra kadar indirmeye
veya %100'e kadar artırmaya Cumhurbaşkanı, bu bendin uygulamasına ve denetime
ilişkin usul ve esasları belirlemeye ilgili bakanlıkların görüşünü almak
suretiyle Maliye Bakanlığı yetkilidir.
14. 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler
Hakkında Kanuna göre kurulan korumalı işyerlerinde istihdam edilen ve iş gücü
piyasasına kazandırılmaları güç olan zihinsel veya ruhsal engelli çalışanlar
için diğer kişi ve kurumlarca karşılanan tutar dâhil yapılan ücret ödemelerinin
yıllık brüt tutarının yüzde 100'ü oranında korumalı işyeri indirimi (İndirim,
her bir engelli çalışan için azami beş yıl süre ile uygulanır ve yıllık olarak
indirilecek tutar, her bir engelli çalışan için asgari ücretin yıllık brüt
tutarının yüzde 150'sini aşamaz.). Bu bentte yer alan oranı, engellilik
derecelerine göre yüzde 150'ye kadar artırmaya veya tekrar kanuni oranına
indirmeye Cumhurbaşkanı; bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları
belirlemeye Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığının görüşünü alarak Maliye Bakanlığı yetkilidir.
16. Tam mükellef gerçek kişilerin,
27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 225 inci maddesi kapsamında
dolaylı temsilci olarak yetkili kılınan Posta İdaresi ya da hızlı kargo
taşımacılığı yapan şirketler tarafından düzenlenen elektronik ticaret gümrük
beyannamesiyle gerçekleştirdikleri mal ihracatı kapsamında elde ettikleri
kazancın %50'si. Bu indirimden yararlanılabilmesi için bu kapsamda sayılan;
a) İhracattan kaynaklanan hasılatları toplamı yıllık
400.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili yılda kendilerinin sigortalı
olması,
b) İhracattan kaynaklanan hasılatları toplamı yıllık
800.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili yılda kendilerinin sigortalı
olması ve en az ortalama bir tam zamanlı ya da eş değer kısmi zamanlı işçi
çalıştırması,
c) İhracattan kaynaklanan hasılatları toplamı yıllık
1.600.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili yılda kendilerinin sigortalı
olması ve en az ortalama iki tam zamanlı ya da eş değer kısmi zamanlı işçi
çalıştırması,
d) İhracattan kaynaklanan hasılatları toplamı yıllık
2.400.000 Türk lirasına kadar olanların, ilgili yılda kendilerinin sigortalı olması
ve en az ortalama üç tam zamanlı ya da eş değer kısmi zamanlı işçi
çalıştırması,
şarttır. (Bu bentte geçen sigortalı ibaresi 5510
sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılanları ifade eder.)
Cumhurbaşkanı bu bentte yer alan oran, tutar ve
sayıları yarısına kadar indirmeye ve iki katına kadar artırmaya, Hazine ve
Maliye Bakanlığı maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
yetkilidir.
Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde,
bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın varsa mukayyet
değeri, yoksa Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre Takdir Komisyonunca tespit
edilecek değeri esas alınır.
Matrahran ve gelir unsurlarından indirilmeyecek
giderler