TruE EğİTİM
BAĞIMSIZ DENETİM YÖNETMELİĞİ
İKİNCİ BÖLÜM
Denetimin Esasları
Denetimin konusu
Denetim kıstası
Denetim kanıtı
Denetim raporu
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM YETKİLENDİRME
Denetim yapmaya yetkililer
Yetki belgeleri
Denetim kuruluşlarının yetkilendirilmesi
Denetim alanında faaliyet izni talebinde bulunan kuruluşun taşı- ması gereken şartlar ;
DENETÇİLERİN YETKİLENDİRİLMESİ
Denetim faaliyetinde bulunmak isteyenlerin taşıması gereken şartlar :
BAĞIMSIZ DENETÇİLERİN KENDİ ADINA DENETİM ÜSTLENEBİLMESİ İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR :
UYGULAMALI MESLEKİ EĞİTİM
• En az on beş yıl mesleki tecrübeye sahip olanlarda uygulamalı mesleki eğitim şartı aranmaz.
DENETÇİLİK SINAVI
Denetçilik sınavının ana konuları ;
3. Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Finansal Yönetim,
6. Sermaye piyasası, bankacılık, sigortacılık ve özel emeklilik mevzuatı,
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bağımsız Denetim Resmi Sicili
Sicil bilgileri
Kurumca tutulan sicilde denetim kuruluşlarının;
Kurumca tutulan sicilde denetçilerin;
BEŞİNCİ BÖLÜM
Denetim Kuruluşlarının ve Denetçilerin Yükümlülükleri
kalite kontrol sistemi oluşturma
Mesleki etik ilkelere uyma
Denetim kuruluşları ve denetçilerin uymak zorunda olduğu etik ilkeler ;
Bağımsızlık ve bağımsızlığın korunması
Denetim kuruluşu ve denetçiler, denetimleri esasen ve şeklen ba- ğımsız olarak gerçekleştirir.
Bağımsızlığı zedeleyen veya ortadan kaldıran bazı durumlar :
reklam yasağı
Ancak; denetim kuruluşları ve denetçiler,
Denetçilerin faaliyetlerini yürütürken uyması gereken kurallar :
Haksız rekabette bulunmama
Denetim faaliyetine ilişkin kısıtlamalar
Denetim ekipleri
Sorumlu denetçi olabilme şartları :
Denetim sözleşmesi
• Sözleşmenin feshedilmesi durumunda, denetimi üstlenenlerin
Denetim raporu düzenleme ve görüş bildirme yükümlülüğü
Denetim faaliyeti sonucunda Kurumun belirlediği şekil ve esaslara göre denetim raporu düzenlenir.Bu rapor, görüş başlığı altında ;
Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan olaylar
Ücret tarifesi
Mesleki sorumluluk sigortası
Bildirimler
Denetim kuruluşları ve denetçilerin kuruma bildirim süreleri :
Saklama ve ibraz yükümlülüğü
şeffaflık raporunun hazırlanması ve duyurulması
Türk Ticaret kanunundan kaynaklanan yükümlülükler
Denetim kuruluşları ve denetçilerin Türk Ticaret Kanunu uyarınca yaptıkları denetimlerde yerine getirmesi gereken yükümlülükler :
ALTINCI BÖLÜM
Kurumca Yapılacak İncelemeler, Denetimler ve İdari Yaptırımlar
İdari yaptırımlar
Faaliyet iznini askıya alma
dikkate alınarak, iki yılı geçmemek üzere Kurul kararıyla belirlenen süreyle askıya alınır:
Faaliyet izninin iptali
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Mücbir sebepler
Yükümlülüğün ifasını imkânsız kılacak ölçüde mücbir sebep ola- rak kabul edilebilecek haller :
DÜZENLEME YÜKÜMÜ
KAMU GÖZETİMİ MUHASEBE VE DENETİM STANDARTLARI KURUMUNUN YETKİSİ
RİSKİN ERKEN SAPTANMASI VE YÖNETİMİ
DENETLEME
KONU VE KAPSAM
SEÇİM GÖREVDEN ALMA VE SÖZLEŞMENİN FESHİ
DENETÇİ OLABİLECEKLER
İBRAZ YÜKÜMÜ VE BİLGİ ALMA HAKKI
DENETİM RAPORU
GÖRÜŞ YAZILARI
duruma ve kârlılığa ilişkin resmin gerçeğe uygun bulunduğu- nu ve tabloların bunu dürüst bir şekilde yansıttığını belirtir.
DENETÇİLERİN SIR SAKLAMADAN DOĞAN SORUMLULUĞU
ŞİRKET İLE DENETÇİ ARASINDAKİ GÖRÜŞ AYRILIKLARI
TOPLULUK İLİŞKİLERİ İÇİN ÖZEL DENETÇİ SEÇİMİ
HAZIRLAMA YÜKÜMÜ
DÜRÜST RESİM İLKESİ
ÖZEL HÜKÜMLER
1) MALİ TABLOLAR DENETİMİ (FİNANSAL TABLO DENETİMİ )
2) UYGUNLUK DENETİMİ
3) FAALİYET DENETİMİ
4) ÖZEL AMAÇLI DENETİM
2. İÇ DENETİM
1-BAĞIMSIZ DENETİM
İÇ DENETİM
KAMU DENETİMİ
2.BÖLÜM
a)Denetlenen işletmenin mali tabloları ilgili olarak denetimi iste- yenlere rapor sunmak
b) Hata ve hileleri ortaya çıkarmak
c)Hata ve Hileleri Önleme
d)Denetlenen İşletme Hakkında Öneriler Sunmak
Denetlenen İşletmeye Sağladığı Yararlar
kamu kuruluşları açısından Sağlanan Yararlar
İş Hayatının Diğer Üyelerine Sağladığı Yararlar
Bağımsız Denetimi Gerekli kılan Nedenler
Muhasebe Çalışmaları ile Denetim Çalışmalarının karşılaştırılma- sı (ve Farkları)
3.BÖLÜM
Genel kabul Görmüş Denetim Standartları
Genel Standartlar
Çalışma alanı Standartları
raporlama Standartları
Temel Etik İlkeler
1) DÜrÜSTlÜk
2) TaraFSıZlık
3) MESlEkİ YETErlİk VE ÖZEN
4) Sır SaklaMa
5) MESlEğE uYGuN DaVraNış
kişisel Çıkar Tehditleri
kendi kendini Denetleme Tehditleri
Taraf Tutma Tehditleri
Yakınlık Tehditleri
Yıldırma Tehditleri
4. BÖLÜM
DENETİM SÜrECİ aşaMaları
risk değerleme aşamaları
riske karşılık verme aşamaları
raporlama aşamaları
risk odaklı denetimin sağladığı avantajlar
5. BÖLÜM
Özellikle, aşağıdaki konularda bilgi istenir;
6.BÖLÜM
Denetim planın amacı ;
Denetim stratejisinin oluşturulmasında göz önünde bulundurul- ması gereken hususlar şunlardır:
b) Denetimin zaman planı ve iletişim yapısı
c) Denetimle ilgili önemli faktörlerin saptanması
Döngü Yaklaşımının özellikleri
Denetim riski = asıl (Yapısal) risk x kontrol riski x Hata Bulama- ma (Bulgu) riski
Bu sebeplerle bağımsız denetçi, muhtemel bir aykırılığa işaret eden bir bilgiye ulaştığında
a) Söz konusu tarafın, doğrudan ya da dolaylı olarak bir veya bir- den fazla aracı yoluyla:
Bu ilişkiler çerçevesinde ;
1.Gerçeklik
2.Bütünlük
3.Sahiplilik ve yükümlülükler
4.Değerleme ve gidere dönüştürme
5.Sınıflandırma
6.Zamanlılık
7.açıklama
8.kayıtsal Doğruluk
kasa hesabının denetiminde bağımsız denetçi tarafından ulaşıl- ması gereken hedefler ;
Denetim Çalışmalarında Yararlanılmak Üzere Hazırlanmış İyi bir Denetim Programının Yararları
7.BÖLÜM
Bir kontrol ortamında yer alan kontrol grupları şunlardır ;
risk Değerlendirme
kONTrOl FaalİYETlErİ
kontrol faaliyetleri kapsamında kontrol türleri
• Önleyici kontroller
• Tespit Edici kontroller
• Yönlendirici kontroller
• Düzenleyici kontroller
BİlGİ VE İlETİşİM
Bilgi ve İletişimin Temelini Oluşturan İlkeler
İZlEME
İzlemenin Temelini Oluşturan İlkeler
Denetçinin muhasebe sistemi hakkında bilgi edinmek için izleye- ceği denetim prosedürleri ise şu şekilde özetlenebilir:
Bağımsız denetçi iç kontrol sistemini iki aşamada kullanır.
8.BÖLÜM
Fonksiyonlarına Göre Denetim kanıtları
amaçlarına Göre Denetim kanıtları
Denetim kanıtlarının Sayısını Etkileyen Faktörler
Tetkik; işletme içinden veya dışından elde edilen, basılı veya elek- tronik ortamda ya da başka bir depolama ortamında bulunan kayıt veya belgelerin incelenmesini ya da varlıkların fiziki olarak ince- lenmesini içerir.
Fiziki İnceleme ve sayım tekniğinin uygulama aşamaları (sırası)
Yeniden hesaplama, belge veya kayıtların matematiksel doğrulu- ğunun kontrolüdür.
Dış teyitler genelde iki şekilde uygulanır.
Dış Teyitlerin uygulandığı alanlar
Teyit Tekniğinin kullanım Türleri
Teyit Tekniğinin kullanıldığı Hesaplar
Denetim yöntemleri aşağıdaki gibi olup, her bir yöntem bir diğeri- nin alternatifidir.
a-Denetçi burada iki denetim tekniğini bir arada kullanmıştır.
b. Denetçi bankaya yazdığı yazıya cevap alamadığı durumlarda diğer denetim teknikleri ile desteklemekdurumundadır. Bunlardan da bir sonuç elde edemezse aradaki farkı önemlilik düzeyine uy- gular. Buna göre;
anomali (aykırılık): Bir anakitlede bulunan yanlışlıkları veya sap- maları açıkça temsil etmeyen bir yanlışlık veya sapmadır.
DENETİM YÖNTEMlErİ
1- kapsam Yönünden Denetim Yöntemleri:
2- şekil ve İçerik Yönünden Denetim Yöntemleri:
3- İnceleme Yönü Bakımından Denetim Yöntemleri:
1) karşılaştırma İşlemi
2) Tutar aktarmalarının Denetimi
3) aritmetik İnceleme
4) Belge İncelemesi
9.BÖLÜM
b - Bu kağıtların hazırlanma amacı;
İyi Bir Çalışma kağıdında Olması Gereken Nitelikler
10.BÖLÜM
Denetim programının yürütülmesi
Denetim testleri
Denetim testleri kontrol riskinin ilk degerlemesi yapıldıktan sonra başlar.
kontrol testlerinde uygulanan denetim prosedürleri;
kontrol prosedürlerinin işleyişinin kanıtını gösteren belgeleri in- celeme
İş bölümünün uygulanışına ilişkin gözlemlerde bulunma
Tamamlanmış muhasebe işlemlerini inceleme
Maddi Doğrulama Testleri
Maddi Doğruluğu araştırmaya Yönelik Denetim İşlemleri
Maddi doğruluğu araştırmaya yönelik çalışmalar aşağıda ki şekil- de de ifade edilmektedir;
kasa Hesabına İlişkin Maddilik Testi İşlemleri
kasa Hesabına İlişkin kontrol Testi İşlemleri
kaSaDakİ MEVCuTlarıN DENETİMİ
BaNkaYa YaTırılMaMış TaHSİlaTıN DENETİMİ
Maddi Doğruluğu araştırmaya Yönelik Denetim İşlemlerinin Nite- likleri:
uygulanacak denetim prosedürleri şu şekilde sıralanabilir.
uygun Hesap kesimi Sağlanması:
Ek Prosedürler
Tahsil işlemlerine ilişkin denetim;
Ödeme işlemlerine ilişkin testler de,
kasa Hesabının Test Edilmesi:
Banka Hesabının Test Edilmesi:
MaMullEr HESaBıNıN DENETİM PrOGraMı
11.BÖLÜM
Denetimi tamamlama çalışmaları
Yapılan denetim programının yeniden gözden geçirilmesi:
Gelecekteki olası belirsizliklerin değerlendirilmesi:
şarta bağlı borçlar ve zararların mevcut olması için gerekli üç ko- şul vardır.
Gelecekteki bir olayın gerçekleşmesi olasılığı kuvvetli veya zayıf görülebilir.
Denetçinin göz önünde bulunduracağı şarta bağlı borçlar ve za- rarlara örnek olarak şunlar gösterilebilir;
şarta bağlı borçları ve zararları araştırmak için kullanılan bazı de- netim prosedürleri şunlardır;
• Bilânço tarihinden sonraki önemli olayların gözden geçirilme- si
• Müşteri ile ilişkili olan kişi ve kuruluşlarla yapılan işlemleri be- lirleme ve inceleme:
• Müşteri işletmeden beyan mektubu alınması:
• Genel analitik testler yapılması:
1) Sonuçların değerlenmesi
2) Denetim raporunun düzenlenmesi:
analitik testler şu çalışmalar kapsar
2- İlgili oranları (rasyoları) hesaplama, Önceki yılın ve cari yılın bütçelemiş oranları ile karşılaştırma
Yazılı beyan alınmasının amaçları;
Denetim Sonuçlarını Değerleme Çalışmaları
ancak hatanın kasıtlı yada kasıtsız olduğunu saptamak çok güçtür. Bununla ilgili karar varmak için genel yargılar aşağıdaki gibidir.
Muhasebe hilesine başvurma amaçları başlıcaları ;
Olumsuz yönde maskeleme amaçları
Olumlu yönde maskeleme amaçları :(Bilanço güzelleştirme)
1) Hileli Finansal raporlama:
Bu kapsamda hile ve usulsüzlük;
2) Varlıkların kötüye kullanılması;
12.BÖLÜM
olumlu rapor düzenlenecek durumlar ;
şartlı görüş bildirilirilecek durumlar
Olumsuz görüş bildirilirilecek durumlar ;
Görüş bildirmekten kaçınılacak durumlar
şartlı (sınırlı olumlu) denetim görüşünün verilme nedenleri:
Olumsuz denetim görüşünün verilme nedenleri:
Görüş Bildirmekten kaçınma tipi görüşün verilme nedenleri:
1-Başlık
2-kapsam
3-Sorumluluklar
4-açıklamalar
5-Sonuç (Denetim Görüşü)
6-Ek açıklamalar
7-Düzenleme Yeri ve Tarih
1) Başlık
2) Muhatap
3) Denetçi Görüşü
4) Görüşün Dayanağı
5) İşletmenin Sürekliliği
6) kilit Denetim konuları
7) Diğer Bilgiler
8) Finansal Tablolara İlişkin Sorumluluklar
Denetçi raporunun bu bölümünde, yönetimin;
10) Diğer raporlama Sorumlulukları
11) Sorumlu Denetçinin adı
12) Denetçinin İmzası
13) Denetçinin adresi
14) Denetçi raporu Tarihi
• Mevzuatla yasaklanmamış olması ve
b- Denetim raporundaki Yanlışlık ve Eksiklikler:
Denetim raporu yazma ilkeleri ;
kENDİMİZİ DENEYElİM 1 CEVaP
Hileye ilişkin olarak üst yönetimden sorumlu olanlarla müzakere edilecek diğer hususlara örnek olarak aşağıdakiler verilebilir:
3.KISIM
amaç
kalİTE kONTrOl SİSTEMİNİN uNSurları
Denetimin kalitesine İlişkin liderlik Sorumlulukları
Temel Etik İlkeler
Temel etik ilkeler aşağıda belirtilenler aracılığı ile güçlendirilir .
Bağımsızlık
Denetim şirketi
Bağımsızlığa Yönelik Tehditler
Denetim şirketi etik hükümler uyarınca bağımsız olması gereken tüm personelinden her bir denetimden önce ve her halukarda yıl- da en az 1 kez bağımsızlık politika ve prosedürlerine uyduklarını ve uyacaklarını bildiren yazılı bir taahhüt alır .
İnsan kaynakları kkS1
Denetim şirketinin insan kaynaklarına ilişkin politika ve prosedür- leri aşağıdaki gibi hususları içerir:
Yeterlik, aşağıda belirtilenler dâhil çeşitli yöntemler yoluyla geliş- tirilebilir:
Denetim Ekiplerinin Belirlenmesi
kkS 1, denetim şirketinin;
Denetimin Yürütülmesi
Sorumlu denetçi:
Gözden Geçirmeler
Gözden Geçirme Sorumlulukları
İstişare
Görüş Farklılıkları
Çalışma kağıtları ;
Çalışma kâğıtlarının gizliliği, güvenli biçimde saklanması, doğru- luk ve bütünlüğü, erişilebilirliği ve geri kullanılabilirliği
Çalışma kâğıtlarının saklanması
Çalışma kâğıtlarının mülkiyeti
İzleme
kalite kontrol Sisteminin Belgelendirilmesi
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 200
kapsam :
Finansal Tabloların Denetimi
Makul güvence
Denetçinin Genel amaçları
Finansal tabloların denetiminin yürütülmesinde denetçinin genel amaçları:
Etik Kurallar bağımsızlığı, Esasta Bağımsızlık
Yeterli ve uygun Denetim kanıtı ve Denetim riski
Denetimin BDS’lere uygun Olarak Yürütülmesi Denetimle İlgili BDS’lere uyum
BDS’lerde Belirtilen amaçlar
Finansal tablolar;
Denetçi Görüşünün şekli
Mesleki şüphecilik
Mesleki Muhakeme :
Mesleki muhakeme özellikle aşağıdaki hususlara ilişkin karar alın- masında gereklidir:
Yeterli ve uygun Denetim kanıtı ve Denetim riski
Denetim kanıtının yeterliliği ve uygunluğu birbiriyle ilişkilidir.
Denetim riski
“Önemli Yanlışlık” riskleri
Yapısal risk ve kontrol riski ;
Tespit Edememe riski
Denetim prosedürünün ve bu prosedürün uygulanmasının etkinli- ğinin artırılmasına yardımcı olan hususlar :
Denetimin Yapısal kısıtlamaları
Denetimin yapısal kısıtlamaları:
1- Finansal raporlamanın Niteliği
2- Denetim Prosedürlerinin Niteliği
Sonuç olarak, denetçinin:
Denetimin BDS’lere uygun Olarak Yürütülmesi
BDS’lerin İçeriği
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 210
kapsam
amaç
DENETİMİN ÖN ŞARTLARI
Denetçi Denetimin ön şartlarının mevcut olup olmadığını tespit et- mek amacıyla ;
Denetim Sözleşmesinin kabulünden Önce Denetimin kapsamının Sınırlandırılması
Mevzuatta aksi zorunlu kılınmadıkça;
DENETİM SÖZLEŞMESİ
Müteakip Denetimler
Müteakip Denetimler
Birbirini takip eden dönemlerde denetim yapılması durumunda de- netçi, denetim sözleşmesi şartlarını aşağıdaki etkenleri göz önün- de bulundurarak ilgili dönem şartlarına göre revize edilmesinin gerekli olup olmadığını ve denetim sözleşmesinin mevcut şartla- rının işletmeye tekrar hatırlatılmasına ihtiyaç olup olmadığını de- ğerlendirir:
Denetim Sözleşmesinin şartlarındaki Değişikliğin kabulü
Mevzuatta Öngörülen Denetçi raporu
Finansal Raporlama Çerçevesinin Kabul Edilebilir Olup Olmadığı- nın Belirlenmesi
Genel amaçlı çerçeveler
Mevzuatla belirlenen finansal raporlama çerçeveleri
Genel amaçlı Çerçevelerin kabul Edilebilirliğinin Belirlenmesi
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 230 BAĞIMSIZ DENETİMİN BELGELENDİRİLMESİ
kapsam
amaç
Çalışma kâğıtlarının Niteliği ve amaçları
Çalışma kâğıtları (Denetim belgeleri): Uygulanan denetim prose- dürlerine, elde edilen ilgili denetim kanıtlarına ve denetçinin ulaş- tığı sonuçlara ilişkin kayıtlardır.
ÇALIŞMA KAĞITLARININ ZAMANINDA HAZIRLANMASI
UYGULANAN DENETİM PROSEDÜRLERİNİN VE ELDE EDİLEN DENETİM KANITLARININ BELGELENDİRİLMESİ
Çalışma kâğıtlarının Biçimi, İçeriği ve kapsamı
Denetçi, uygulanan denetim prosedürlerinin niteliğini, zamanla- masını ve kapsamını belgelendirirken;
Çalışma kâğıtları, fiziki, elektronik, manyetik ve benzeri ortamlar- da kayıt altına alınabilir.
Denetçi raporu Tarihinden Sonra Ortaya Çıkan Hususlar
Çalışma kâğıtlarının nihai denetim dosyasında birleştirilmesi iş- leminin tamamlanması için uygun süre genellikle, denetçi raporu tarihinden itibaren en fazla altmış gündür.
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 240
Denetçinin amaçları;
Hilenin ayırt Edici Özellikleri
Hileli finansal raporlama, aşağıdaki şekillerde yapılabilir:
Hilenin Önlenmesi ve Tespit Edilmesine İlişkin Sorumluluk
Hilenin önlenmesi ve tespit edilmesine ilişkin esas sorumluluk, yönetime ve üst yönetimden sorumlu olanlara aittir.
Denetçinin Sorumlulukları
Hilenin Tespit Edilmesinde Mesleki şüphecilik
Denetim Ekibi İçinde Müzakere Yapılması
İşletmenin finansal tablolarının, hile kaynaklı “önemli yanlışlık” risklerine açıklığının denetim ekibi içinde müzakere edilmesi:
risk Değerlendirme Prosedürleri ve İlgili Çalışmalar
Yönetim ve İşletmedeki Diğer kişiler
Mevcut veya şüphelenilen hile hakkında denetçinin doğrudan sor- gulayabileceği işletme içinden diğer kişilere ilişkin örnekler ;
Üst Yönetimden Sorumlu Olanlar
Hile riski Faktörlerinin Değerlendirilmesi
Fırsatlar
Tutumlar/rasyonelleştirmeler
HİLE KAYNAKLI “ÖNEMLİ YANLIŞLIK” RİSKLERİNİN BELİRLENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ
Yönetim Beyanı Düzeyinde Değerlendirilmiş Hile kaynaklı “Önem- li Yanlışlık”risklerine karşı uygulanacak Denetim Prosedürleri
Değerlendirilmiş Hile kaynaklı “Önemli Yanlışlık” risklerine karşı uygulanabilecek Denetim Prosedürlerine İlişkin Örnekler
Yapılacak Belirli İşler-Varlıkların kötüye kullanılmasından kay- naklanan Yanlışlıklar
1) Yevmiye kayıtlarının ve finansal tabloların hazırlanmasında ya- pılan diğer düzeltmelerin uygunluğunu test etmek
Test etmek amacıyla yevmiye kayıtlarının ve diğer düzeltmelerin belirlenmesi ve seçilmesi ile seçilen kalemlere dayanak oluşturan belgelerin incelenmesi hususunda uygun bir yönteme karar veri- lirken aşağıdaki konular dikkate alınır:
2) Muhasebe Tahminlerinin uygunluğunu Değerlendirmek
3) Önemli İşlemlerin İş Mantığını Değerlendirmek
Hileye Yönelik Elde Edilen Denetim kanıtlarının Değerlendirilmesi
Denetçinin Denetime Devam Edememesi
Denetçinin denetime devam edebilmesini tartışmaya açabilecek istisnai durumlara örnekler ;
Yönetim ve Üst Yönetimden Sorumlu Olanlarla kurulacak İletişim
Üst yönetimden sorumlu olanların tamamının işletme yönetimin- de görev almadığı durumlarda,
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 250 FİNANSAL TABLOLARIN BAĞIMSIZ DENETİMİNDE İLGİLİ
kapsam
amaçlar
Mevzuata aykırılıkların önlenmesine ve tespit edilmesine yardım- cı olması için bir işletme tarafından uygulanabilecek politika ve prosedürler;
Daha büyük işletmelerde söz konusu politika ve prosedürler, uy- gun sorumlulukların aşağıdakilere verilmesiyle desteklenebilir:
Denetçinin Sorumluluğu
Mevzuata uygunluğun Denetçi Tarafından Değerlendirilmesi
İşletme ve çevresini tanıma sürecinin bir parçası olarak;
Yasal ve düzenleyici çerçeve ile işletmenin bu çerçeveye ne şekil- de uygunluk sağladığına dair genel bir kanaat edinmek amacıyla denetçi, örneğin:
aykırılığın Tespit Edildiği veya aykırılıktan şüphelenildiği Durum- larda uygulanacak Denetim Prosedürleri
Tespit Edilen veya şüphelenilen aykırılıkların Bildirilmesi ve ra- por Edilmesi
Tespit Edilen veya şüphelenilen aykırılıkların Denetçi raporu Üzerindeki Muhtemel Etkileri
Tespit Edilen veya şüphelenilen aykırılıkların Yetkili Bir kuruma rapor Edilmesi
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 260
kapsam
Denetçinin amaçları;
Bildirilmesi Gereken Hususlar
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 265
kapsam
amaç
Tanımlar
Önemli iç kontrol eksikliği:
İç kontrol Eksikliklerinin Bildirilmesi
Denetçi denetim sırasında tespit edilen önemli iç kontrol eksiklik- lerini ;
Önemli İç kontrol Eksikliklerinin Üst Yönetimden Sorumlu Olan- lara Bildirilmesi
Nihai denetim dosyasının tamamlanması için uygun süre, genel- likle denetçi raporu tarihinden itibaren en fazla altmış gündür.
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 300 FİNANSAL TABLOLARIN BAĞIMSIZ DENETİMİNİN
Planlamanın rolü ve Zamanlaması
Denetim Ekibindeki kilit Üyelerin katılımı
Ön Denetim Çalışmaları
Planlama Çalışmaları
Denetçi genel denetim stratejisini oluştururken:
Denetim ekibi üyelerinin yönlendirilmesinin, gözetiminin ve çalış- malarının gözden geçirilmesinin niteliği, zamanlaması ve kapsamı aşağıdakiler dâhil pek çok etkene bağlı olarak değişir:
Denetçinin çalışma kâğıtlarına dâhil edeceği hususlar
Genel Denetim Stratejisinin Oluşturulmasında Dikkate alınacak Hususlar
Denetimin Özellikleri
kapsam
amaç
1) Yönetimin, İç Denetim Fonksiyonunun ve İşletmedeki Diğer ki- şilerin Sorgulanması
İç Denetim Fonksiyonunun Sorgulanması
2) analitik Prosedürler
3) Gözlem ve Tetkik
İŞLETMENİN İÇ KONTROLÜ DÂHİL İŞLETME VE ÇEVRESİNİ TANIMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ
İşletme ve Çevresi
Sektör, Mevzuat/Düzenlemeler ve Diğer Dış Etkenler Sektöre İlişkin Etkenler
Mevzuata İlişkin Etkenler
Diğer Dış Etkenler
İşletmenin Niteliği
Özel amaçlı İşletmelerin Niteliği
İşletmenin Muhasebe Politikaları Seçimi ve uygulaması
amaçlar, Stratejiler ve İş Hayatına İlişkin riskler
İşletmenin İç kontrolü
1) İç kontrolün Genel Nitelik ve Özellikleri
Kontrol Çevresi Unsurları
Kontrol çevresinin anlaşılmasında ilgili olabilecek kontrol çevresi unsurları ;
4) özelliklerine örnek olarak ;
kontrol Çevresi unsurlarına İlişkin Denetim kanıtları
İşletmenin risk Değerlendirme Süreci
Finansal raporlama amaçları açısından işletmenin risk değerlen- dirme süreci:
Riskler, aşağıdaki gibi durumlar sebebiyle ortaya çıkabilir veya değişebilir:
3) Denetimle ilgili kontrol faaliyetleri
Bilgi işleme:
BT’den kaynaklanan riskler
kontrollerin İzlenmesi
İşletmenin İç Denetim Fonksiyonu
Denetçinin risk Değerlendirmesiyle İlgili İç kontrolün Manuel ve Otomatik unsurlarının Özellikleri
Denetimle İlgili kontroller
2) İlgili kontrollerin anlaşılmasının Niteliği ve kapsamı
“Önemli Yanlışlık” risklerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi
Yönetim Beyanı Düzeyinde “Önemli Yanlışlık” risklerinin Değer- lendirilmesi
Yönetim Beyanlarının kullanılması
İşlem Sınıfları, Hesap Bakiyeleri ve İlgili Açıklamalar Hakkındaki Yönetim Beyanları
Yönetim Beyanlarına İlişkin kontroller
Denetimde Özel Dikkat Gerektiren riskler
Ciddi risklerin Belirlenmesi
Ciddi risklere İlişkin kontrollerin anlaşılması
Maddi Doğrulama Prosedürlerinin Tek Başına Yeterli ve uygun Denetim kanıtı Sağlamadığı riskler
risk Değerlendirmesinin revize Edilmesi
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 320
Denetimde Önemlilik
Finansal raporlama çerçeveleri, önemliliği farklı açılardan ele ala- bilmelerine rağmen, genellikle aşağıdaki açıklamaları yaparlar:
Denetçi, denetimi planlarken önemli olarak nitelendirilecek yan- lışlıkların büyüklüğü hakkında muhakemelerde bulunur. Bu mu- hakemeler aşağıdaki hususlar için bir dayanak oluşturur:
“Önemli yanlışlık” risklerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi ;
Sayısal olmayan açıklamalardaki yanlışlıkların önemli olup olma- dığını değerlendirirken denetçi, aşağıdaki gibi ilgili etkenleri belir- leyebilir:
Finansal tabloların denetiminin yürütülmesinde denetçinin genel amaçları:
amaç
Denetimin Planlanmasında Önemliliğin ve Performans Önemliliği- nin Belirlenmesi
Bir Bütün Olarak Finansal Tablolar İçin Önemliliğin Belirlenmesin- de kıyaslama Noktalarının kullanılması
Denetim Yürütülürken Değişiklik Yapılması
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 330 BAĞIMSIZ DENETÇİNİN DEĞERLENDİRİLMİŞ RİSKLERE
amaç
Değerlendirilmiş risklere karşı Yapılacak Genel İşler
Yönetim Beyanı Düzeyinde “Önemli Yanlışlık” riski Olarak Değer- lendirilen risklere karşı uygulanan Denetim Prosedürleri
Denetçi uygulanacak müteakip denetim prosedürlerini tasarlar- ken:
Nitelik
Zamanlama
kapsam
kontrol Testleri
kontrol Testlerinin Tasarlanması ve uygulanması
kontrol Testlerinin Niteliği ve kapsamı
Sorgulamayla birlikte diğer denetim prosedürleri
kontrol testlerinin kapsamı
kontrol Testlerinin Zamanlaması
ara dönemde elde edilen denetim kanıtlarının kullanılması
Önceki denetimlerden elde edilen denetim kanıtlarının kullanılması
Ciddi risklere yönelik kontroller
kontrollerin İşleyiş Etkinliğinin Değerlendirilmesi
Belirlenen kontrollerden sapmalar
Maddi Doğrulama Prosedürleri
Maddi Doğrulama Prosedürlerini uygulama Gerekliliği
Maddi Doğrulama Prosedürlerinin Niteliği Ve kapsamı
Şartlara bağlı olarak denetçi:
Dış Teyit Prosedürlerinin Uygulanıp Uygulanmayacağının Değer- lendirilmesi
Dış teyit prosedürlerinin maddi denetim prosedürleri olarak uy- gulanıp uygulanmayacaklarına karar verirken denetçiye yardımcı olabilecek etkenler;
Finansal Tabloların kapanış İşlemleriyle İlgili Maddi Doğrulama Prosedürleri
Ciddi risklere karşı uygulanacak Maddi Doğrulama Prosedürleri
Maddi Doğrulama Prosedürlerinin Zamanlaması
ara dönemde elde edilen denetim kanıtlarının kullanılması
Bazı koşullarda denetçi;
Maddi doğrulama prosedürlerininara bir tarihte uygulanıp uygu- lanmayacağını etkileyen durumlar ;
ara bir tarihte tespit edilen yanlışlıklar
Finansal Tabloların Sunumunun Yeterliliği
Denetim kanıtlarının Yeterliliğinin ve uygunluğunun Değerlen- dirilmesi
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 402
amaçlar
İç kontol Dâhil Hizmet kuruluşu Tarafından Sağlanan Hizmetlerin anlaşılması
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 450
amaç
Yanlışlıklar,
Belirlenen Yanlışlıkların Biriktirilmesi (Bir araya Getirilmesi)
“Bariz Biçimde Önemsiz”
Denetim Yürütülürken Belirlenen Yanlışlıkların Dikkate alınması
Denetçi,
Yanlışlıkların Bildirilmesi ve Düzeltilmesi
Düzeltilmemiş Yanlışlıkların Etkisinin Değerlendirilmesi
Üst Yönetimden Sorumlu Olanlarla kurulacak İletişim
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 500 BAĞIMSIZ DENETİM KANITLARI
Yeterli ve uygun Denetim kanıtı
İhtiyaca uygunluk ve Güvenilirlik
İhtiyaca uygunluk
Güvenilirlik
Denetim kanıtının kaynakları
Dış Bilgi kaynağı
Denetim kanıtı Elde Edilmesine İlişkin Denetim Prosedürleri
2) Gözlem
3) Dış Teyit
Yeniden Hesaplama
4) Yeniden uygulama
5) analitik Prosedürler
6) Sorgulama
Yönetimin Faydalandığı uzman Tarafından Oluşturulan Bilgilerin Güvenilirliği
Denetim kanıtı Elde Etmek İçin Test Edilecek kalemlerin Seçilmesi
1) Tüm kalemlerin Seçilmesi
2) Belirli kalemlerin Seçilmesi
Seçilen belirli kalemler aşağıdakileri içerebilir:
Belirli kalemlerin yapılacak muhakemeyle seçilmesi örnekleme dışı riske konu olur .
3) Denetim Örneklemesi
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 501
amaç
Denetçinin amacı;
Stoklar
Fiziki Stok Sayımına katılım
Fiziki Stok Sayımına katılımın Mümkün Olmaması
Dava ve İddialar
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 505 DIŞ TEYİTLER
Denetim kanıtı Elde Etmek için uygulanan Dış Teyit Prosedürleri
Tanımlar
Dış Teyit Prosedürleri
Yönetimin Denetçinin Teyit Talebi Göndermesine İzin Vermemesi
Dış Teyit Prosedürlerinin Sonuçları
Olumsuz teyitler, olumlu teyitlere göre daha az ikna edici denetim kanıtı sağlar.
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 510 AÇILIŞ BAKİYELERİ
amaç
Tanımlar
İlk denetim:
Denetim Prosedürleri
Açılış Bakiyeleri
DENETİM SONUÇLARI VE RAPORLAMA
amaçlar
Denetçinin amaçları:
analitik Maddi Doğrulama Prosedürleri
Verilerin Güvenilirliği
SORU Bağımsız denetim standartlarına göre Analitik Prosedürler terimi neyi ifade eder .finansal tablo denetimi kapsamında uygu- lanan analitik prosedürler nelerdir ?
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 530 BAĞIMSIZ DENETİMDE ÖRNEKLEME
amaç
Tanımlar
Örneklem Büyüklüğü
Test Edilecek kalemlerin Seçilmesi
Örneklem seçimindeki temel yöntemler,
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 540
kapsam
amaç
Muhasebe Tahminlerinin Niteliği
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 550 İLİŞKİLİ TARAF
İlişkili taraf: aşağıdaki şartlardan birini taşıyan taraftır .
İlişkili Taraf İlişkilerinin ve İşlemlerinin Niteliği
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 560 BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR
Bilanço Tarihinden Sonraki Olaylar
amaçlar
Denetçinin amaçları:
Finansal Tabloların Tarihi ile Denetçi raporu Tarihi arasında Ger- çekleşen Olaylar
Denetçinin finansal tablolarda değişiklik yapılmasını gerekli gör- düğü durumlarda yönetim bu tablolarda değişiklik yapmazsa, de- netçi
Denetçi raporuna Çift Tarih Verilmesi
Denetçinin Finansal Tabloların Yayımlanmasından Sonra Haber- dar Olduğu Durumlar
hâlinde raporunu değiştirmesine sebep olabilecek bir durumun mevcut olması halinde denetçi:
Denetçi raporuna Güvenilmesini Engellemeye Yönelik Denetçi Tarafından atılacak adımlar
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 570 İŞLETMENİN SÜREKLİLİĞİ
İlâve denetim prosedürleri aşağıdakileri içerir
DENETÇİ RAPORU ÜZERİNDEKİ ETKİLER
1) İşletmenin Sürekliliği Esasını kullanmanın uygun Olmadığı Durumlar
2) İşletmenin Sürekliliği Esasını kullanmanın uygun Olduğu an- cak Önemli Bir Belirsizliğin Bulunduğu Durumlar
ÜST YÖNETİMDEN SORUMLU OLANLARLA KURULACAK İLETİŞİM
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 580 YAZILI AÇIKLAMALAR
Denetim kanıtı Olarak Yazılı Beyanlar
Denetçinin amaçları:
Yazılı Beyanların şekli
Yönetimin Sorumluluklarıyla İlgili Yazılı Beyanlar
Aşağıdaki durumların gerçekleşmesi durumunda denetçi, finan- sal tablolara ilişkin görüş vermekten kaçınır:
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 600
kapsam
amaçlar
Denetçinin amaçları:
Tanımlar
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 610
İç denetçilerin çalışmasının kullanılması;
Bu BDS, işletmenin iç denetim fonksiyonuna sahip olmaması du- rumunda uygulanmaz
Denetim açısından Dış Denetçinin Sorumluluğu
İç denetim fonksiyonu tarafından gerçekleştirilen çalışmanın ve ulaştığı sonuçların kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla dış de- netçi tarafından uygulanabilecek prosedürler yapılacak yeniden uygulama dâhil olmak üzere aşağıdakileri içerir:
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 620 UZMAN ÇALIŞMALARININ KULLANILMASI
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 700
amaçlar
Denetçinin amaçları:
Tanımlar
GÖRÜŞÜN ŞEKLİ
Denetçi nin raporunda olumlu görüş dışında bir görüş vereceği du- rumlar ;
GÖRÜŞÜN ŞEKLİ
DENETÇİ RAPORU
BDS’lere uygun Olarak Yapılan Denetimler için Denetçi raporla- rının Bölümleri
RAPOR BÖLÜMLERİ
1) Başlık
2) Muhatap
3) Denetçi Görüşü
Denetçi raporunun Görüş bölümünde
4) Görüşün Dayanağı
5) İşletmenin Sürekliliği
6) kilit Denetim konuları
7) Diğer Bilgiler
8) Finansal Tablolara İlişkin Sorumluluklar
9) Denetçinin Finansal Tabloların Denetimine İlişkin Sorumlulukları
10) Diğer raporlama Sorumlulukları
11) Sorumlu Denetçinin adı
12) Denetçinin İmzası
13) Denetçi raporu Tarihi
Denetçi raporu tarihi;
Mevzuatta Öngörülen Denetçi raporu
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 701
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 705
Olumlu Görüş Dışındaki Görüş Türleri
OLUMLU GÖRÜŞ DIŞINDA BİR GÖRÜŞ VERİLMESİNİ GEREKTİREN DURUMLAR
Önemli Yanlışlıkların Niteliği
Yeterli ve uygun Denetim kanıtı Elde Edilememesi Durumunun Niteliği
Denetimin kapsamının Sınırlanması
OLUMLU GÖRÜŞ DIŞINDAKİ GÖRÜŞ TÜRÜNÜN BELİRLENMESİ
Sınırlı Olumlu Görüş
Olumsuz Görüş
Görüş Vermekten Kaçınma
OLUMLU GÖRÜŞ DIŞINDA BİR GÖRÜŞ VERİLMESİ DURUMUNDA DENETÇİ RAPORUNUN ŞEKLİ VE İÇERİĞİ
Denetçi Görüşü
Sınırlı Olumlu Görüş
OluMSuZ GÖrÜş
Görüş Vermekten kaçınma
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 706
Denetçi, raporuna Dikkat Çekilen Hususlar paragrafı eklediğinde:
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 710
karşılaştırmalı Bilgilerin Niteliği
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 800
Özel amaçlı çerçevelere ilişkin örnekler ;
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 805
amaç
BAĞIMSIZ DENETİM STANDARDI 810
amaç
Denetçinin amaçları:
KAYNAKÇA
