Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri,
irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya
verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:
1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan
kira bedelleri dahildir), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları,
kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların
mütemmim cüzileri ve teferruatı;
2. Voli mahalleri ve dalyanlar;
3. Gayrimenkullerin, ayrı olarak kiraya verilen mütemmim cüzileri ve
teferruatı ile bilumum tesisatı demirbaş eşyası ve döşemeleri;
4. Gayrimenkul olarak tescil edilen haklar;
5. Arama, işletme ve imtiyaz
hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının mucitleri veya kanunî
mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek
kazancıdır.), alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim,
desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları,
sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait
bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı
veya kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için gerekli
malzeme ve teçhizat bedelleri de gayrimenkul sermaye iradı sayılır.);
6. Telif hakları (bu hakların,
müellifleri veya bunların kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan
kazançlar, serbest meslek kazancıdır);
7. Gemi ve gemi payları (Motorlu
olup olmadıklarına ve tonilatolarına bakılmaz) ile bilumum motorlu tahmil ve
tahliye vasıtaları;
8. Motorlu nakil ve cer
vasıtaları, her türlü motorlu araç, makine ve tesisat ile bunların eklentileri.
Yukarıda yazılı mallar ve haklar ticarî veya zirai bir işletmeye dahil
bulunduğu takdirde bunların iratları ticarî veya zirai kazancın tespitine
müteallik hükümlere göre hesaplanır.
Tüccarlara ait olsa dahi, işletmeye dahil bulunmayan gayrimenkullerle
haklar hakkında bu bölümdeki hükümler uygulanır.
Vakfın gelirinden hizmet karşılığı olmayarak alınan hisseler ile zirai
faaliyete bilfiil iştirak etmeksizin sadece üründen pay alan arazi sahiplerinin
gelirleri bu kanunun uygulanmasında gayrimenkul sermaye iradı addolunur.