3- İADE HESABINA DAHİL EDİLEBİLECEK YÜKLENİLEN KDV 121
5- YILI İÇİNDE İADE EDİLEMEYEN VERGİLERİN İADESİ 131
7- İADE TALEPLERİNİN BEYANNAMEDE GÖSTERİLMESİ 134
3- ÖZEL BİNA İNŞAATLARINDA İLİŞİKSİZLİK BELGESİ 143
9- İNŞAATLARDA ASGARİ İŞÇİLİK HESAPLAMASI ÖRNEKLERİ 168
11- İLİŞKİSİZLİK BELGESİNDE SMMM VE YMM SORUMLULUĞU 174
A- SEKTÖRE GENEL BAKIŞ
B- ARSA KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİ
Vergi İdaresinin görüşüne göre:
Yargı mercilerine göre:
1-YAPI DENETİM HİZMETLERİ
2-TAŞERON (ALT İŞVEREN) SORUNU
3- VERGİ İDARESİ AÇISINDAN İNŞAATIN BİTİM TARİHİ
Uygulamada aşağıdaki belgeler vergi idaresince inşaatın bittiğini, bağımsız bölümün kullanılmaya başladığını gösterir.
4- BAĞIMSIZ BÖLÜMÜN TESLİM TARİHİ VE FATURA DÜZENLENMESİ
• Verilen avans hesapları
• Alınan avans hesapları
213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun;
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde mükellefin almış olduğu bedel;
Mükellefin ceza ile muhatap olmaması için; inşaat bitmeden tapu sicilinden de- vir işlemi yapılan bağımsız bölümlerin faturalarının düzenlenmesi daha doğru olacaktır. Bu konuda kanuni bir engel de bulunmamaktadır.
3- İnşaat bittikten sonra stokta kalan bağımsız bölümlere yapılacak işlemler ve bu tarihten sonra satılan bağımsız bölümlere fatura düzenlenmesi.
4- SGK AÇISINDAN İNŞAATIN BİTİM TARİHİ
C- ARSA KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİNİN VERGİ HUKUKU AÇISINDAN YORUMU
1- 213 SAYILI VERGİ USUL KANUNU AÇISINDAN
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde mükellefin almış olduğu bedel;
2- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ KANUNU AÇISINDAN
“(1) Aşağıda sayılan kurumların kazançları, kurumlar vergisine tabidir:
3- HARÇLAR KANUNU AÇISINDAN
3-1- TAPU VE KADASTRO İŞLEMLERİ
3-2- NOTER İŞLEMLERİ YÖNÜNDEN
4- 488 SAYILI DAMGA VERGİSİ KANUNU AÇISINDAN
Ancak 6824 sayılı kanunla 08/03/2017 tarihinden sonra;
5- KATMA DEĞER VERGİSİ AÇISINDAN
5-1- KATMA DEĞER VERGİSİNİN TEMEL MANTIĞI
Yukarıdaki mükelleflerin KDV beyannamelerindeki durumları aşağıdaki gibi olacaktır.
1.8. Arsa Karşılığı İnşaat İşleri
5-3- KATMA DEĞER VERGİSİNDE İNDİRİMLİ ORAN
Madde 28
5-4- BAĞIMSIZ BÖLÜM TESLİMLERİNDE GÜNCEL KDV ORANLARI
Yapı ruhsatı 1/1/2013 ila 31/12/2016 tarihleri arasında alınan konut inşaatı pro- jeleri ile kamu kurum ve kuruluşları ile bunların iştirakleri tarafından ihalesi 1/1/2013 tarihinden itibaren yapılacak konut inşaatı projelerinde;
Yapı ruhsatı 1/1/2017 tarihinden (bu tarih dâhil) sonra alınan konut inşaatı pro- jeleri ile kamu kurum ve kuruluşları ile bunların iştirakleri tarafından ihalesi 1/1/2017 tarihinden itibaren yapılacak konut inşaatı projelerinde;
2007/13033 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında rezerv yapı alanı ve riskli alan olarak belirlenen yerlerde uygulanacak güncel KDV oranları:
5-5-YABANCILARA KONUT VE İŞYERİ TESLİMİNDE KDV İSTİSNASI
1.İSTİSNA KAPSAMINA GİREN KONUT VE İŞYERLERİ
2. KONUT VEYA İŞYERİNİN İLK TESLİMİ
3. İSTİSNADAN YARARLANACAK ALICILAR
a) TÜRK VATANDAŞLARI
b) YABANCI UYRUKLU GERÇEK KİŞİLER
c) TÜZEL KİŞİLER
4. BEDELİN DÖVİZ OLARAK TÜRKİYE’YE GETİRİLMESİ
5. KONUT VEYA İŞYERİNİN BİR YIL İÇERİSİNDE ELDEN
6- 6306 SAYILI AFET RİSKİ ALTINDAKİ ALANLARIN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ HAKKINDA KANUN (KENTSEL DÖNÜŞÜM) YÖNÜNDEN:
(9) Kanun uyarınca;
D- VERGİ USUL KANUNUNA GÖRE ÖDEMELERİN TEVSİKİ ZORUNLULUĞU
“Mükerrer Madde 257
VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 459)
1. Giriş
2. Yetki
Bu Tebliğde geçen;
CEZA UYGULAMASI
E- ARSA SAHİBİNİN VERGİLENDİRİLMESİ
1- KURUMLARIN SAHİP OLDUKLARI ARSAYI KAT KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİYLE MÜTEAHHİDE VERMESİ
“(1) Aşağıda sayılan kurumların kazançları, kurumlar vergisine tabidir:
“Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsteki öz sermayenin hesap döne- mi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet farktır. Bu dönem zarfın- da sahip veya sahiplerce:
2- GERÇEK KİŞİ ARSA SAHİPLERİNİN GELİR VERGİSİ AÇISINDAN DURUMU
2-1- ARSANIN BİLANÇODA KAYITLI OLMASI DURUMU
“Ferdi teşebbüslerde, mükellefin sahip olduğu bina ve arazi hakkında aşağıda yazılı esaslar cari olur:
“Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsteki öz sermayenin hesap döne- mi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet farktır. Bu dönem zarfın- da sahip veya sahiplerce:
Söz konusu dairelerin;
Vergi İdaresinin görüşü:
Yargı mercilerinin görüşü:
Danıştay
Danıştay
Hüküm veren Danıştay Dördüncü Dairesi’nce gereği görüşüldü:
Danıştay
Hüküm veren Danıştay Dördüncü Dairesi’nce işin gereği düşünüldü:
TÜRK MİLLETİ ADINA
Görüldüğü üzere Danıştay’a göre bir gayrimenkulün alım satımından doğan kazancın ticari kazanç sayılabilmesi için;
Devamlılıktan kasıt ise;
F- MÜTEAHHİT FİRMANIN VERGİLENDİRİLMESİ VE İNŞAAT MALİYETİNİN HESAPLANMASI
1- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ AÇISINDAN
Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti Madde 38
İşletme Hesabı Esasında Ticari Kazancın Tespiti Madde 39
İndirilecek Giderler Madde 40
Gider Kabul Edilmeyen Ödemeler Madde 41
Müşterek Genel Giderler ve Amortismanların Dağıtılması Madde 43
Matrahtan ve gelir unsurlarından indirilmeyecek giderler
İndirilecek giderler
2- DİĞER KANUNLAR AÇISINDAN
Gider Kaydedilmeme Hâli
Süresinde Ödenmeyen SSK Primleri Nedeniyle Ödenen Gecikme Zamlarının Durumu
3- VERGİ USUL KANUNU AÇISINDAN
Maliyet Bedeli Madde 262
Gayrimenkuller Madde 269
Emsal Bedeli ve Emsal Ücreti Madde 267
KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
Katma Değer Vergisi Kanunu’nun;
4-İNŞAAT MALİYETİ HESAPLAMA
8.2.Müteahhit Tarafından Arsa Sahibine Konut veya İşyeri Teslimi
ARSA SAHİBİ VE MÜTEAHHİT FİRMAYA KALACAK KONUTLARIN MALİYET HESAPLAMASI
ARSA SAHİBİ MALİYET HESAPLAMASI
MÜTEAHHİT FİRMA MALİYET HESAPLAMASI
Müteahhit firmaya kalan bağımsız bölümlerin maliyeti;
ÖRNEK-3 (Arsa sahiplerinden ek para alınması)
ARSA SAHİPLERİNE DÜZENLENECEK FATURA TUTARI
MÜTEAHHİT FİRMA MALİYET HESABI
MUHASEBE KAYITLARI
G- KDV İADE BOYUTU
Net alanın hesaplanması konusunda aşağıdaki şekilde hareket edilir:
Ancak;
a- ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI’NIN PLANLI ALANLAR TİP İMAR YÖNETMELİĞİ NET ALAN HESAPLAMASI.
2- KDV İADE UYGULAMASI
2- İNDİRİMLİ ORANA TABİ İŞLEMLERDE İADE UYGULAMASI
2-1- İADE TUTARININ HESAPLANMASI
Hesaplama aşağıdaki şekilde yapılacaktır:
2-1-2- İZLEYEN YIL İÇERİSİNDE TALEP EDİLEN NAKDEN/ MAHSUBEN İADE TUTARLARININ HESAPLANMASI
Buna göre;
3- İADE HESABINA DAHİL EDİLEBİLECEK YÜKLENİLEN KDV
3-1- STOKLARDA YER ALAN MALLAR
3-2- AMORTİSMANA TABİ İKTİSADİ KIYMETLER
3-3- SONRADAN DÜZENLENEN VEYA TEMİN EDİLEN BELGELER
3-4- İNDİRİMLİ ORANA TABİ İŞLEMİN GERÇEKLEŞMESİNDEN SONRA YAPILAN ALIMLAR VE İSKONTOLAR
4- YILI İÇERİSİNDEKİ MAHSUP TALEPLERİNİN YERİNE GETİRİLMESİ
4-1- MAHSUBU TALEP EDİLEBİLECEK BORÇLAR
4-2- MAHSUP İŞLEMİ
Mahsuben iade taleplerinde aşağıdaki şekilde hareket edilir:
5- YILI İÇİNDE İADE EDİLEMEYEN VERGİLERİN İADESİ
Söz konusu belgelerin veya belgelerde yer alması gereken bilgilerin eksikliği durumunda:
İade talebinin 5.000 TL ve üstünde olması halinde 5.000 TL’yi aşan kısmın nak- den ve/veya mahsuben iadesi vergi inceleme raporu, YMM Raporu veya temi- nat karşılığında yerine getirilir. İade talebi;
Standart iade talep dilekçesi kullanılmak suretiyle yapılır ve bu dilekçeye aşa- ğıdaki belgeler eklenir:
6- İNDİRİMLİ ORANDA İADE TALEP SÜRESİ
7- İADE TALEPLERİNİN BEYANNAMEDE GÖSTERİLMESİ
7-2- YILLIK İADE TALEPLERİNİN BEYANNAMEDE GÖSTERİLMESİ
7-3- YILI İÇERİSİNDE MAHSUP EDİLEMEYEN TUTARLARIN BEYANNAMEDE GÖSTERİLMESİ
H- SOSYAL GÜVENLİK KANUNU BOYUTU 1- ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASI
2- ASGARİ İŞÇİLİĞİN KANUNİ DAYANAKLAR
3- ÖZEL BİNA İNŞAATLARINDA İLİŞİKSİZLİK BELGESİ
3-2- İŞVERENİN VEFATI
3-3- HİÇ TESCİL EDİLMEMİŞ VEYA TESCİL EDİLMİŞ OLMAKLA BİRLİKTE HİÇ BİLDİRİMDE BULUNULMAMASI
3-4- İNŞAATIN RUHSATI İLE ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI LİSTESİNİN UYUMSUZ OLMASI
3-5- İNŞAATIN SINIFLANDIRILMASI
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca;
A grubunda,
3-6- MÜTEAHHİDİN PRİM BORCU VEYA BAŞKA SEBEPLERLE YAPI KULLANIM İZNİ ALMAMASI
3-7- TEK YAPI RUHSATI İLE BİRDEN FAZLA BLOK İNŞAASI
3-8- İLİŞKİSİZLİK BELGESİ İÇİN TEMİNAT VERİLMESİ
4- TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞINA KONTROL VE DENETİM YETKİSİ VERİLMESİ
Kurumun yapacağı kontrol ve denetimler için Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliğinin, 7’nci maddesinde Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına verilen yetki aşağıdaki gibidir;
5- SOSYAL SİGORTA İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİNDE ASGARİ İŞÇİLİK
Özel Nitelikteki İnşaatlarda Araştırma Ve Resen Yapılacak İşlemler
6- İNŞAATIN İKMAL EDİLEN KISMININ, BİNA MALİYETİNE ORANLARINI GÖSTERİR CETVEL
7- ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI 2016 YILI YAPI YAKLAŞIK BİRİM MALİYETLERİ
Yapının Birim Maliyeti YAPININ MİMARLIK HİZMETLERİNE ESAS OLAN SINIFI (BM) TL/m2
8- İNCELEMENİN SONUCUNA GÖRE UYGULANACAK İDARİ PARA
9- İNŞAATLARDA ASGARİ İŞÇİLİK HESAPLAMASI ÖRNEKLERİ
Örnek 1: Yapımına 2013 yılında başlanan, 31.12.2014 tarihinde bitirilen, 3. sınıf A grubunda bulunan 11.000 m2 yüzölçümündeki bir binanın birim maliyet be- deli ve toplam maliyet tutarını bulalım.
2.Adım:
10- TAŞERONLUK- ALT İŞVERENLİK KURUMU
10-1-5510 Sayılı SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUN YÖNÜNDEN
10-2- 4857 SAYILI İŞ KANUNU YÖNÜNDEN
İş Kanunu’nun 2’nci maddesinde;
Alt işverenlik sözleşmesinde yer alması gereken hususlar MADDE 10 – (1) Alt işverenlik sözleşmesinde;
11- İLİŞKİSİZLİK BELGESİNDE SMMM VE YMM SORUMLULUĞU
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca;
Konu ile ilgili kanuni dayanaklar ve genelge aşağıdaki gibidir.
2011/13 Sayılı ilişkisizlik genelgesi
I-MUHASEBE UYGULAMASI
2- KULLANILACAK HESAPLAR VE ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR
15. STOKLAR
150- İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ
150.01 – A İnşaat
L- ÖRNEK İNŞAAT MUHASEBESİ SORUSU
Arsa üzerine 28 bağımsız bölüm yapılacak olup net alan m2 dağıtımı aşağıdaki gibidir:
Mükellef Kurum Payı:
Ali Örnek’in Payı:
Zekiye Örnek’in Payı:
1- 2016 YILI YEVMİYE KAYITLARI
Sermaye işlemi
Sermayenin ödenmesi
Yapı denetim gider ödemesi
Proje ödemesi
Belediye ruhsat ödemesi
Hafriyat ödemesi
Ocak KDV
Muhtelif malzeme alışı
Demir alışı
Şubat KDV
Şubat personel ödemesi
Hazır beton alışı
Veli Keş
Şubat vergi ödemesi
Gider hesaplarının devri
Mart KDV
Hazır beton alışı
Mart işçilik ödemesi
Mart işçilik kaydı
Hazır beton alışı
Mart Vergi ödemesi
Mart SGK prim ödemesi
Nisan KDV
Nisan personel ödemesi
Nisan vergi ödemesi
Nisan SGK prim ödemesi
Mayıs işçilik kaydı
Mayıs KDV
Mayıs personel ödemesi
Mayıs vergi ödemesi
Mayıs SGK prim ödemesi
Haziran gider hesaplarının devri
Haziran KDV
Beton alışı
Haziran personel ödemesi
Haziran vergi ödemesi
Haziran SGK prim ödemesi
Temmuz işçilik kaydı
Hafriyat alışı
Temmuz KDV
Veli Can
Mehmet Keleş
Temmuz personel ödemesi
Temmuz vergi ödemesi
Temmuz SGK prim ödemesi
Ağustos işçilik kaydı
Mustafa Kur
Ağustos KDV
Elektrik malzeme alışı
Su malzeme alışı
Ağustos vergi ödemesi
Ağustos SGK prim ödemesi
Eylül işçilik kaydı
Eylül gider hesaplarının devri
Eylül KDV
Sevim Ay
Eylül personel ödemesi
Eylül vergi ödemesi
Eylül SGK prim ödemesi
Ekim işçilik kaydı
Ekim KDV
Pvc alışı
Ekim personel ödemesi
Ekim vergi ödemesi
Ekim SGK prim ödemesi
Ekim işçilik kaydı
Pvc alışı
Kasım personel ödemesi
Muhtelif inş. malzemesi
Kasım vergi ödemesi
Kasım SGK prim ödemesi
Aralık işçilik kaydı
Aralık gider hesaplarının devri
Ortaklardan borç
Aralık KDV
Kapanış fişi
Daire satışı-Songül Uyar
Daire satışı-Alp Coşkun
Daire satışı-Selin Sever
Aralık personel ödemesi
Aralık vergi ödemesi
Aralık SGK ödemesi
Ocak işçilik kaydı
Ocak KDV tahakkuku
Ocak personel ödemesi
Çevre düzenleme gideri
Havuz işçiliği
Ocak vergi ödemesi
Ocak SGK prim ödemesi
Şubat işçilik kaydı
Osman Tekdemir
Yusuf Temel
Şubat personel ödemesi
Şubat vergi ödemesi
Şubat sgk prim ödemesi
Mart gider hesaplarının devri
Mart KDV tahakkuku
Aslı Çakır
Daire satışları
Daire satışları
Arsa sahibine dükkân satışı
Arsa sahibine daire satışı
Arsa sahibine daire satışı
Nisan KDV tahakkuku
Nisan personel ödemesi
Nisan vergi ödemesi
Nisan sgk prim ödemesi
Stok devri
Mamül maliyeti
Yansıtma
Yansıtma
Yansıtma
Yansıtma
Kapanış kaydı
5-2017 yılı bilançosu
KAYNAKÇA