True Kütüphane

HAL MEVZUATI
Sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine göre belirlenecek diğer malların ticaretinin kaliteli, standartlara ve gıda güvenilirliğine uygun olarak serbest rekabet şartları içinde yapılmasını, malların etkin şekilde teminini, dağıtımını ve satışını, üretici ve tüketicilerin hak ve menfaatlerinin korunmasını, meslek mensuplarının (hallerde faaliyet gösterenlerin) faaliyetlerinin düzenlenmesini, toptancı halleri ile pazar yerlerinin çağdaş bir sisteme kavuşturulmasını ve işletilmesini sağlamak amacıyla 11/03/2010 tarihinde 5957 sayılı SEBZE VE MEYVELER İLE YETERLİ ARZ VE TALEP DERİNLİĞİ BULUNAN DİĞER MALLARIN TİCARETİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN yürürlüğe girmiştir.
Uygulamada bu kanuna HAL KANUNU denilmektedir. Konunun daha rahat anlaşılması için bundan sonraki konularda da Hal Kanunu olarak adlandırılacaktır.
1-Tanımlar

Bu kanun çerçevesinde yapılan işlemleri daha iyi anlayabilmek amacıyla ilk olarak bu konuda geçen tanımları iyi bilmek gerekmektedir.
Belediye toptancı hali: Belediyelerce kurulan toptancı hallerini,Bildirim; Bildirim miktarı veya üzerindeki malların üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun sevkinden önce bildirimciler tarafından sisteme yapılan beyan işlemidir.Bildirimciler: Organik ve iyi tarım uygulamaları kapsamında üretilen sertifikalı ürünler dâhil bildirim miktarı veya üzerindeki sebze ve meyvelerin her ne şekilde olursa olsun alımı, satımı ve devrini yapan gerçek veya tüzel kişilerdir.Bildirim miktarı: Adet ile yapılan satışlarda 150 adet, bağ ile yapılan satışlarda 50 bağ, kilogram ile yapılan satışlarda 100 kilogramı,Hal hakem heyeti: Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslekmensuplarının kendi aralarında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il veya ilçe merkezlerinde oluşturulan heyetleri,
Hal rüsumu: Malları satın alanlarca toptan satış bedeli üzerinden ödenen tutarı,Komisyoncu: Malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve başkası hesabına (başkalarının mallarını komisyon karşılığı satan) komisyon esası üzerinden çalışan meslek mensuplarını,Künye: Malların üretim yerini, cinsini, miktarını, hangi üretici ve işletmeye ait olduğunu, varsa sertifika bilgilerini ve Bakanlık ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca uygun görülecek diğer hususları ihtiva eden barkodlu etiketi veya bu bilgileri içeren belgeyi,Mal: Ticarete konu sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine göre belirlenecek et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, su ve su ürünleri, bal ve yumurta gibi diğer gıda maddeleri ile kesme çiçek ve süs bitkilerini,Meslek mensubu: Malların ticaretiyle iştigal eden ilgili meslek odalarına kayıtlı kişileri,Özel toptancı hali: Gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan toptancı hallerini, (Belediyeler dışında, verilen izinle gerçek veya tüzel kişilerin kurmuş olduğu hal)Perakende satış: Tek seferde bildirim miktarının altında yapılan satışı,Perakendeci: Malları toptan temin ederek doğrudan tüketicilere perakende olarak satan meslek mensuplarını,Toptancı hali: 5957 sayılı hal kanununda yer alan asgarî koşulları taşıyan projeler çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan, malların ayrı ayrı yahut birlikte toptan alım ve satımı ile kaydının yapıldığı yerleri,Toptancı hal konseyi: Malların ticaretinin bu Kanuna uygun olarak yapılmasının sağlanması hususunda görüş alışverişinde bulunmak ve alınacak önlemleri tespit etmek amacıyla ilgili kurum ve kuruluşların temsilcilerinden oluşan konseyi,Tüccar: Malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve hesabına çalışan meslek mensuplarını, (malları kendi adına ve hesabına alıp satanlar)Sevkiyatçı: Sebze ve meyve halindeki komisyoncudan, müstahsillerden, diğer toptan sebze meyve ticareti yapan kişilerden satın aldığı veya kendilerinin ürettikleri sebze ve meyveleri kendi bulunduğu yerden başka toptancı sebze ve meyve hallerindeki komisyonculara göndererek komisyon bedeli karşılığında sattıran gerçek ya da tüzel kişidir.Sistem: Bakanlık bünyesinde elektronik ortamda kurulan ve internet tabanlı çalışan merkezi hal kayıt sistemini,

2-Malların satışı

Toptancı hallerinde yapılan satışlarda, Sebze Ve Meyve Ticareti Ve Toptancı Halleri Hakkındaki Yönetmeliğin aşağıdaki hükümlerine uyulmak zorunludur.Malların toptan alım ve satımı, toptancı hallerinde yapılır.
(1) Toptancı haline bildirimde bulunmak kaydıyla;
a) Sınaî üretimde kullanılmak üzere sanayicilerce satın alınan mallar,
b) İhraç edilmek üzere ihracatçılarca satın alınan mallar,
c) İlgili mevzuatı çerçevesinde ithalatçılarca ithal edilen mallar, ç) Toptancı hali dışında üretici örgütlerince satılan mallar,
d) 1/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu kapsamında organik tarım faaliyetleri esaslarına uygun olarak üretilen ham, yarı mamul veya mamul haldeki sertifikalı ürünler,
e) İyi tarım uygulamaları kapsamında sertifikalandırılan ürünler toptancı hali dışında toptan alınıp satılabilir.
(2) Perakende olarak ya da toptancı halinde toptan olarak satmak veya münhasıran kendi tüketiminde kullanmak üzere fatura veya müstahsil makbuzuyla doğrudan üreticilerden yapılan toptan alımlar, toptancı haline bildirimde bulunmak kaydıyla toptancı hali dışında yapılabilir.
(4) Elektronik ticaret yoluyla yapılan satışlar da toptancı hali dışında toptan alınıp satılabilir.
(5) Malların toptan veya perakende satışını yapanlar ile malları taşıyanlar ve depolayanlar, bunların toptancı halinden satın alındığını veya toptancı haline bildirildiğini belgelemek zorundadır.
(6) Toptancı halinden satın alındığı veya toptancı haline bildirildiği belgelenen malların satışı engellenemez ve bunlar toptancı haline girmeye zorlanamaz.
3-Hal rüsumuİlgili mevzuatı çerçevesinde ithal edilen mallar ile fatura veya müstahsil makbuzu ile üreticilerden satın alınan mallardan; toptancı halinde satılanlardan yüzde bir, toptancı hali dışında satılanlardan yüzde iki oranında hal rüsumu alınır.