(1) Kamu idare ve kuruluşları, iktisadi
kamu kuruluşları, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları,
dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler,
yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve
serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı
esasına göre tespit eden çiftçiler; kurumlara avanslar da dahil olmak üzere
nakden veya hesaben yaptıkları aşağıdaki ödemeler üzerinden istihkak
sahiplerinin kurumlar vergisine mahsuben % 15 oranında kesinti yapmak
zorundadırlar:
a) Gelir Vergisi Kanununda belirtilen
esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile
uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak yapılan hakediş ödemeleri.
b) Kooperatiflere ait taşınmazların
kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemeleri.
c) Her nevi tahvil (ipotek finansmanı
kuruluşları ve konut finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen ipotekli
sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı menkul kıymetler dahil) ve Hazine
bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu
Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna göre kurulan varlık
kiralama şirketleri, Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetler ve
varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından
sağlanan gelirler (Döviz cinsinden yahut dövize, altına veya başka bir değere
endeksli menkul kıymetlerin itfası sırasında oluşan değer artışları kesintiye
tabi tutulmaz.).
ç) Mevduat faizleri.
d) Katılım bankaları tarafından katılma
hesabı karşılığında ödenen kar payları.
e) Kar ve zarar ortaklığı belgesi
karşılığı ödenen kar payları.
f) Birinci fıkranın (c) bendinde yer
alan menkul kıymetlerin geri alım veya satım taahhüdü ile elde edilmesi veya
elden çıkarılmasından sağlanan gelirler.
g) Başbayiler hariç olmak üzere
5602 sayılı Kanunda tanımlanan şans oyunlarına ilişkin bilet, kupon ve
benzerlerini satanlara, düzenlenen her türlü bahis ve şans oyunlarının
oynatılmasına aracılık edenlere, diğer kişilerce çıkartılan bu nitelikteki
biletleri satanlara yapılan komisyon, prim ve benzeri ödemelerden.
ğ) Vergi Usul Kanununun 11 inci
maddesinin yedinci fıkrası kapsamındaki ödemelerden.
(2) Vergiden muaf olan kurumlara
dağıtılan (Karın sermayeye eklenmesi kar dağıtımı sayılmaz.) Gelir Vergisi
Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı
bentlerindeki kar payları üzerinden, bu maddenin üçüncü fıkrası uyarınca vergi
kesintisine tabi tutulan kazançlar hariç olmak üzere % 15 oranında vergi
kesintisi yapılır.
(3) Emeklilik yatırım fonlarının
kazançları hariç olmak üzere, Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d)
bendinde yazılı kazançlardan, dağıtılsın veya dağıtılmasın, kurum bünyesinde %
15 oranında vergi kesintisi yapılır.
(4) Cumhurbaşkanı, bu maddede
belirtilen vergi kesintisi oranlarını, her bir ödeme ve gelir için ayrı ayrı
sıfıra kadar indirmeye, kurumlar vergisi oranına kadar yükseltmeye ve aynı
sınırlar dahilinde üçüncü fıkrada belirtilen kazançlar için fon veya ortaklık
türlerine göre ya da portföylerindeki varlıkların nitelik ve dağılımına göre
farklılaştırmaya yetkilidir.
(5) Bu madde gereğince vergi kesintisi
yapmak zorunda olanlar, bu vergileri ödeme veya tahakkukun yapıldığı yer
itibarıyla bağlı oldukları vergi dairesine, vergilendirme dönemini izleyen ayın
yirmi üçüncü günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile bildirmeye mecburdurlar.
Gelir Vergisi Kanununda belirlenen usul ve esaslar, bu maddeye göre verilecek
muhtasar beyannameler hakkında da uygulanır. Şu kadar ki, bu maddenin üçüncü
fıkrası uyarınca yapılan kesinti, kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği
döneme ait muhtasar beyanname ile beyan edilir.
(6) Bu maddede geçen hesaben ödeme
deyimi, kesintiye tabi kazanç ve iratları ödeyenleri hak sahiplerine karşı
borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder.
(7) Yapılacak vergi kesintisinde kazanç
ve iratlar gayrisafi tutarları üzerinden dikkate alınır. Kesilmesi gereken
verginin ödemeyi yapan tarafından üstlenilmesi halinde vergi kesintisi, ödenen
tutar ile ödemeyi yapanın yüklendiği verginin toplamı üzerinden hesaplanır.
(8) Bu maddede belirtilen ödemelerden
yapılan vergi kesintisi, kesinti yapanların kayıt ve hesaplarında ayrıca
gösterilir.