(1) Gerçek veya tüzel kişilerce, yurt
dışında bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası
araçları 31/3/2023 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilir.
(2) Birinci fıkra kapsamına giren
varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve
bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan
kredilerin en geç 31/3/2023 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilir. Bu
takdirde, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde
kullanılan varlıklar için Türkiye'ye getirilme şartı aranmaksızın bu madde
hükümlerinden yararlanılır.
(3) Bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla
kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan
para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bu
maddenin yürürlüğe girmesinden önce Türkiye'ye getirilmek suretiyle karşılanmış
olması hâlinde, söz konusu avansların en geç 31/3/2023 tarihine kadar defter
kayıtlarından düşülmesi kaydıyla bu madde hükümlerinden yararlanılır.
(4) Gelir veya kurumlar vergisi
mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter
kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye
piyasası araçları ile taşınmazlar, 31/3/2023 tarihine kadar vergi dairelerine
beyan edilir.
(5) Birinci ve dördüncü fıkra kapsamında
bildirilen veya beyan edilen varlıklar 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan
mükellefler tarafından bildirim veya beyan tarihi itibarıyla kanuni defterlere
kaydedilir. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bu madde hükümleri
uyarınca kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon
hesabı açarlar. Bu fon hesabı bildirim veya beyan tarihinden itibaren iki yıl
geçmedikçe işletmeden çekilemez, sermayeye ilave dışında başka bir amaçla
kullanılamaz, işletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmez. Serbest
meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler,
söz konusu kıymetleri defterlerinde ayrıca gösterirler. Bu varlıklar dönem
kazancının tespitinde dikkate alınmaz ve bildirim veya beyan tarihinden
itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için
dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilir.
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti
bulunmayanlar, bu fıkrada yer alan beyan dışındaki diğer şartlar aranmaksızın
madde hükümlerinden yararlanabilirler, bunlar tarafından taşınmaz dışındaki
varlıkların en geç beyan tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara
yatırılmak suretiyle tevsik edilmesi zorunludur. Dördüncü fıkra kapsamında
beyan edilerek işletme kayıtlarına alınacak taşınmazların işletmeye devrine
ilişkin tapuda yapılacak işlemlerden, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar
Kanunu uyarınca harç alınmaz, bu taşınmazların işletmeye devri 193 sayılı
Kanunun mükerrer 80 inci maddesi uygulamasında elden çıkarma sayılmaz.
(6) Banka ve aracı kurumlar, kendilerine
bildirilen varlıklara ilişkin olarak bildirim sahibinden bildirilen varlıkların
değeri üzerinden 30/9/2022 tarihine kadar yapılan bildirimler için %1,
1/10/2022 tarihi ila 31/12/2022 tarihi (bu tarih dahil) arasında yapılan
bildirimler için %2, 31/3/2023 tarihine kadar yapılan bildirimler için %3
oranında peşin olarak tahsil ettikleri vergiyi, bildirimi izleyen ayın on beşinci
günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulunduğu
vergi dairesine beyan eder ve aynı sürede öderler. Şu kadar ki vergi oranı;
bildirilen varlıkların, Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda açılan
hesaplara transfer edildiği veya yurt dışından getirilerek bu hesaplara
yatırıldığı tarihten itibaren en az bir yıl süreyle tutulması halinde %0 olarak
uygulanır. Bu takdirde, banka ve aracı kurumlar tarafından bildirim esnasında
tahsil edilerek vergi dairesine ödenen vergi, bildirim sahibinin ilgili vergi
dairesine başvurusu üzerine iade edilir.
(7) Vergi dairelerine beyan edilen
varlıkların değeri üzerinden %3 oranında vergi tarh edilir ve bu vergi,
tarhiyatın yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenir. Bu fıkraya ve altıncı
fıkraya göre ödenen vergi, hiçbir suretle gider yazılamaz ve başka bir vergiden
mahsup edilemez.
(8) Bildirim ve beyana konu edilen
varlıklarla ilgili olarak 213 sayılı Kanunun amortismanlara ilişkin hükümleri
uygulanmaz. Bu varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya
kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmez.
(9) Bildirilen veya beyan edilen
varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi ve
vergi tarhiyatı yapılmaz. Diğer nedenlerle başlayan vergi incelemeleri ile
takdir komisyonu kararları sonucu bulunan matrah farkının madde kapsamında
bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti ve
bildirilen veya beyan edilen varlık tutarının, bulunan matrah farkına eşit ya
da fazla olması durumunda matrah farkına ilişkin tarhiyat yapılmaz. Bulunan
matrah farkının, bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle ortaya
çıktığının tespitine rağmen söz konusu varlık tutarlarından büyük olması
durumunda sadece aradaki fark tutar üzerinden vergi tarhiyatı yapılır. Vergi
incelemesi veya takdir komisyonu kararları sonucunda bildirim veya beyana konu
edilen varlıklar dışındaki nedenlerle matrah farkı tespit edilmesi durumunda,
bu madde kapsamında bildirilen veya beyan edilen tutarlar, bulunan matrah
farkından mahsup edilmeksizin tarhiyat yapılır.
(10) Birinci fıkra uyarınca bildirildiği
halde, bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay
içinde Türkiye'ye getirilmemesi veya Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda
açılacak bir hesaba transfer edilmemesi ile bildirilen veya beyan edilen
tutarlara ilişkin tarh edilen vergilerin süresinde ödenmemesi ve bu maddede yer
alan diğer şartların yerine getirilmemesi hallerinde dokuzuncu fıkra hükmünden
yararlanılamaz. Vergi incelemesine başlanılan veya takdir komisyonuna sevk
edilen tarihten sonra bu madde kapsamında yapılan bildirim ve beyanlar
dolayısıyla söz konusu inceleme veya takdir komisyonu kararları sonucunda
yapılacak tarhiyatlar için de dokuzuncu fıkra hükmü uygulanmaz. Tahakkuk eden
verginin vadesinde ödenmemesi vergi aslının gecikme zammı ile birlikte 6183
sayılı Kanun uyarınca takip ve tahsiline engel teşkil etmez. Tahsil edilmiş
olan vergiler red ve iade edilmez.
(11) Bildirim ve beyan süresi sona
erdikten sonra bildirim veya beyanlara ilişkin düzeltme yapılamaz.
(12) Hazine ve Maliye Bakanlığı, madde
kapsamına giren varlıkların Türkiye'ye getirilmesi ve bildirimi ile işletmeye
dâhil edilmelerine ilişkin hususları, bildirim ve beyana esas şekli ile
maddenin uygulanmasında kullanılacak bilgi ve belgeler ile iade işlemlerine ve
uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
(13) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla,
Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yapılan değişiklik
hükmü, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce sermaye artırımı yapan veya
ilk defa kurulan şirketler için 2022 yılı hesap dönemi dahil olmak üzere 5
hesap dönemi için uygulanır.