(1)
Finans ve
sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, taahhüt
işleri, 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Kanun ile 8/6/1994 tarihli ve 3996
sayılı Kanun kapsamında yapılan yatırımlar ile rödovans sözleşmelerine bağlı
olarak yapılan yatırımlar hariç olmak üzere, bu maddenin ikinci fıkrasında
belirtilen ve Ekonomi Bakanlığı tarafından teşvik belgesine bağlanan
yatırımlardan elde edilen kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen
işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına
ulaşıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi
tutulur.
(2)
Bu maddenin
uygulamasında yatırıma katkı tutarı, indirimli kurumlar vergisi uygulanmak
suretiyle tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımların Devletçe
karşılanacak tutarını, bu tutarın yapılan toplam yatırıma bölünmesi suretiyle
bulunacak oran ise yatırıma katkı oranını ifade eder. Yatırımın tamamlanması
şartıyla, indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle yararlanılan kısmı
hariç olmak üzere kalan yatırıma katkı tutarı, yatırımın tamamlandığı hesap
dönemini izleyen yıllarda Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu yıllar için
belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.
Cumhurbaşkanı;
a)
İstatistikî
bölge birimleri sınıflandırması ile kişi başına düşen milli gelir veya
sosyoekonomik gelişmişlik düzeylerini dikkate almak suretiyle illeri
gruplandırmaya ve gruplar itibarıyla teşvik edilecek sektörleri ve bu sektörler
ile organize sanayi bölgeleri, Gökçeada ve Bozcaada'da yapılan yatırımlara ve
Cumhurbaşkanınca belirlenen kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerinde
yapılan turizm yatırımlarına ilişkin yatırım ve istihdam büyüklüklerini
belirlemeye,
b)
Her bir il
grubu, stratejik yatırımlar veya (a) bendinde belirtilen yerler için yatırıma
katkı oranını % 55'i, yatırım tutarı 50 milyon Türk Lirasını aşan büyük ölçekli
yatırımlarda ise % 65'i geçmemek üzere belirlemeye, kurumlar vergisi oranını %
90'a kadar indirimli uygulatmaya,
c)
Yatırıma
başlanan tarihten itibaren bu maddeye göre hesaplanacak yatırıma katkı tutarına
mahsuben, toplam yatırıma katkı tutarının %50'sini ve gerçekleştirilen yatırım
harcaması tutarını geçmemek üzere; yatırım döneminde kurumun diğer
faaliyetlerinden elde edilen kazançlarına indirimli kurumlar vergisi oranı
uygulatmak suretiyle yatırıma katkı tutarını kısmen kullandırmaya, bu oranı her
bir il grubu, bölgesel, büyük ölçekli, stratejik ve öncelikli yatırımlar ile
konusu, sektörü ve niteliği itibarıyla proje bazında desteklenmesine karar
verilen yatırımlar için sıfıra kadar indirmeye veya %100'e kadar artırmaya,
ç) Yatırım harcamaları içindeki arsa, bina, kullanılmış makine, yedek
parça, yazılım, patent, lisans ve know-how bedeli gibi harcamaların oranlarını
ayrı ayrı veya topluca sınırlandırmaya, yetkilidir.
(3)
İkinci
fıkraya göre yatırıma katkı ve vergi oranı farklı illerde aynı mükellef
tarafından yapılan yatırımlarda, toplam yatırımın her bir ile isabet eden
oranına göre ilgili ilin yatırıma katkı oranı ve indirimli vergi oranı
uygulanır. (4) Tevsi yatırımlarda, elde edilen kazancın işletme bütünlüğü
çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilebilmesi halinde,
indirimli oran bu kazanca uygulanır. Kazancın ayrı bir şekilde tespit
edilememesi halinde ise indirimli oran uygulanacak kazanç, yapılan tevsi
yatırım tutarının, dönem sonunda kurumun aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit
kıymet tutarına (devam eden yatırımlara ait tutarlar da dahil) oranlanması
suretiyle belirlenir. Bu hesaplama sırasında işletme aktifinde yer alan sabit
kıymetlerin kayıtlı değeri, yeniden değerlenmiş tutarları ile dikkate alınır.
İndirimli oran uygulamasına yatırımın kısmen veya tamamen faaliyete geçtiği
geçici vergi döneminde başlanır.
(4)
Hesap dönemi
itibarıyla ikinci fıkrada belirtilen şartların sağlanamadığının tespit edilmesi
halinde, söz konusu vergilendirme döneminde indirimli vergi oranı uygulanması
nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler, vergi ziyaı cezası
uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.
(5)
Yatırımın
faaliyete geçmesinden önce devri halinde, devralan kurum, aynı koşulları yerine
getirmek kaydıyla indirimli vergi oranından yararlanır. Yatırımın kısmen veya
tamamen işletilmesine başlanmadan önce indirimli kurumlar vergisi uygulanan
hallerde, yatırımın tamamlanıp işletilmeye geçilmemesi durumunda ikinci
fıkranın (c) bendi uyarınca indirimli vergi oranı uygulanması nedeniyle
zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın
gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir.
(6)
Yatırımın
kısmen veya tamamen faaliyete geçmesinden sonra devri halinde indirimli vergi
oranından devir tarihine kadar devreden, devir tarihinden sonra ise devralan,
aynı koşulları yerine getirmek kaydıyla yatırıma katkı tutarının kalan kısmı
için yararlanır.
(7)
Yatırım teşvik
belgesi bazında yapılan yatırım harcamasına yatırıma katkı oranının
uygulanmasıyla belirlenen tutarın %10'luk kısmı, kurumlar vergisi
beyannamesinin verilmesi gereken ayı takip eden ikinci ayın sonuna kadar talep
edilmesi şartıyla, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç
olmak üzere tahakkuk etmiş diğer vergi borçlarından terkin edilmek suretiyle
kullanılabilir. Terkin talebinde bulunulabilecek tutar, hak edilen yatırıma
katkı tutarından indirimli kurumlar vergisi yoluyla kullanılan yatırıma katkı
tutarının düşülmesinden sonra bulunan tutarın yarısından fazla olamaz. Diğer
vergi borçlarının terkini suretiyle kullanılan tutarın bir katına isabet eden
yatırıma katkı tutarından vazgeçildiği kabul edilir, diğer vergilerden terkini
talep edilen tutar ile vazgeçilen yatırıma katkı tutarları dolayısıyla vergi
matrahına indirimli oranda kurumlar vergisi uygulanmaz. Bu fıkra kapsamında
diğer vergi borçlarından terkin edilebilecek toplam tutar, ilgili yatırım
teşvik belgesi kapsamında fiilen yapılan yatırım harcamalarına, yatırıma katkı
oranı uygulanmak suretiyle hesaplanan tutarın %10'undan fazla olamaz.
(8)
Bu madde
gelir vergisi mükellefleri hakkında da uygulanır.
(9)
Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.