1
Sıra Nolu Turizm Payı Beyannamesi Genel Tebliğiyle,
7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun
gereğince alınacak turizm payının beyanı ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar
aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
1-Tanımlar
Burada
geçen;
a)
Ajans: Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansını,
b)
Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
c)
Bakanlıktan belgeli yeme-içme ve eğlence tesisleri: Bakanlıktan kısmi turizm
işletmesi belgesi ve turizm işletmesi belgesi alan müstakil 1. ve 2. sınıf
lokantalar, lüks lokanta, özel yeme-içme tesisleri, gastronomi tesisleri,
müstakil eğlence yerleri, bar, kafeterya, eğlence merkezleri ve günübirlik
tesis işletmelerini,
ç)
Başkanlık: Gelir İdaresi Başkanlığını,
d)
Bileşik tesisler: Bakanlık tarafından düzenlenen kısmi turizm işletmesi veya
turizm işletmesi belgesiyle faaliyette bulunan turizm kentleri, turizm
kompleksleri ve tatil merkezlerini,
e)
Deniz turizmi araçları: Bakanlıktan turizm işletmesi belgesi alan gerçek ve
tüzel kişilere ait ticari yatlar, kruvaziyer gemiler, günübirlik gezi
tekneleri, dalabilir deniz turizmi araçları, yüzer deniz turizmi araçları, özel
deniz turizmi araçları, turizm amaçlı su altı ve su üstü faaliyet araçları ile
diğer deniz turizmi araçlarını,
f)
Deniz turizmi tesisleri: Deniz turizmi araçlarına güvenli bağlama, karaya
çekme, bakım, onarım hizmetleri, yolculara yeme, içme, dinlenme gibi hizmetleri
sunan kruvaziyer gemi limanı, yat limanı, çekek yeri, rıhtım ve iskele gibi
turizm tesislerini,
g)
Havalimanı işletmeleri: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
tarafından işletilenler hariç olmak üzere havaalanı işletiminden sorumlu olan
ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından
ruhsatlandırılan kuruluşları,
ğ)
Havayolu işletmeleri: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünden alınan işletme ruhsatı ile taşımacılık faaliyetlerinde bulunan
havayolu işletmelerini (balon, hava taksi gibi işletmeler dâhil),
h)
Kira geliri: 7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi kapsamında kalan işletmelerin
işletmecisi tarafından üçüncü kişilere kiraya verilen alt ünitelerden elde
edilen kira gelirini,
ı)
Konaklama tesisleri: Bakanlık tarafından düzenlenen kısmi turizm işletmesi veya
turizm işletmesi belgesiyle ya da ilgili kurum veya kuruluş tarafından
düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla faaliyet gösteren oteller, tatil
köyleri, butik oteller, konaklama içeren özel tesisler, moteller, hosteller,
pansiyonlar, apart oteller ve konaklama içeren kırsal turizm tesisleri (dağ
evi, köy evi, çiftlik evi, yayla evi ve oberj) ile kampingleri,
i)
Meslek mensubu: 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca yetki almış olup bağımsız
çalışan serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali
müşavirleri,
j)
Net satışlar: 7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi gereğince turizm payı ödeme
yükümlülüğü bulunanların bu payın hesabında dikkate alınacak işletmelerindeki
esas faaliyetleri çerçevesinde satılan mal ya da hizmetler karşılığında
aldıkları veya tahakkuk ettirdikleri toplam değerler ile bunlarla ilgili
sübvansiyonlar, satış tarihindeki vade farkları, ihracatla ilgili dönem içinde
ortaya çıkan kur farkları gibi hasılat kalemlerine ait değerler toplamından,
satış iskontoları ve iadeleri ile bu satışlar ile ilgili diğer indirimlerin
(ihracatla ilgili dönem içinde ortaya çıkan olumsuz kur farkları gibi)
düşülmesi sonucu bulunan tutarı,
k)
Seyahat acentaları: 14/9/1972 tarihli ve 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve
Seyahat Acentaları Birliği Kanunu kapsamında Bakanlıktan seyahat acentası
belgesi alan işletmeleri,
l)
Terminal işletmeleri: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
tarafından inşa edilerek sonradan gerçek veya tüzel kişilere kiraya verilmek
suretiyle işlettirilen ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğü tarafından ruhsatlandırılan terminal işletmelerini,
m)
Turizm payı: 7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi gereğince ticari işletmelerin
yatırımcısı veya işletmecisi olan gerçek veya tüzel kişilerin bu işletmelerdeki
faaliyetleri sonucunda elde ettikleri net satış ve kira gelirlerinin toplamı
üzerinden alınan payı,
n)
Turizm Payı Beyannamesi: 7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi gereğince ticari
işletmelerin yatırımcısı veya işletmecisi olan gerçek veya tüzel kişilerin bu
işletmelerdeki faaliyetleri sonucunda elde ettikleri net satış ve kira
gelirlerinin toplamı üzerinden ödenmesi gereken turizm payının bildirilmesine
ilişkin beyannameyi,
ifade
eder.
2-Turizm payı mükellefi ve oranları
7183
sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen ticari işletmelerin yatırımcısı veya
işletmecisi olan gerçek veya tüzel kişiler, anılan Kanunun aynı maddesinde
belirtilen oranlarda hesaplanan turizm payını Turizm Payı Beyannamesi ile beyan
etmekle yükümlüdür.
Turizm
payı;
a)
Bileşik tesisler ile konaklama tesislerinden binde yedi buçuk,
b)
Bakanlıktan belgeli yeme-içme ve eğlence tesislerinden binde yedi buçuk,
c)
Deniz turizmi tesisleri ile Bakanlıktan belgeli deniz turizmi araçlarından
binde yedi buçuk,
ç)
Seyahat acentalarından (münferit uçak bileti satışları hariç) on binde yedi
buçuk,
d)
Havayolu işletmelerinden (ticari yolcu taşımacılığı faaliyetlerinden) on binde
yedi buçuk,
e)
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından işletilenler hariç
olmak üzere havalimanı ve terminal işletmelerinden binde iki,
oranında
olmak üzere bu ticari işletmelerin yatırımcısı veya işletmecisi olan gerçek
veya tüzel kişilerin bu işletmelerdeki faaliyetleri sonucunda elde ettikleri
net satış ve kira gelirlerinin toplamı üzerinden alınır.
Kış,
termal, sağlık, kırsal ve nitelikli spor turizmi gibi Bakanlık tarafından
teşvik edilmesi uygun görülen turizm türlerinde faaliyet gösteren tesisler için
bu oranlar yüzde elli indirimli olarak uygulanır.
7183
sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiş olduğu
yetkiye dayanılarak Turizm Payı Beyannamesinin elektronik ortamda beyan
edilmesi zorunluluğu getirilmiştir.
Gelir
veya kurumlar vergisi mükellefi olsun veya olmasın 7183 sayılı Kanunun 6 ncı
maddesinde belirtilen ticari işletmelerin yatırımcısı veya işletmecisi olan
gerçek veya tüzel kişiler Turizm Payı Beyannamelerini elektronik ortamda
göndermek zorundadırlar.
7183
sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiş olduğu
yetkiye dayanılarak beyan dönemleri;
a)
Kurumlar vergisi mükellefleri için aylık,
b)
Diğerleri için üç aylık,
olarak
belirlenmiştir.
Üç
aylık beyan dönemleri aşağıda belirtilmiştir:
a)
Birinci dönem; Ocak-Şubat-Mart.
b)
İkinci dönem; Nisan-Mayıs-Haziran.
c)
Üçüncü dönem; Temmuz-Ağustos-Eylül.
ç)
Dördüncü dönem; Ekim-Kasım-Aralık.
7183
sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına vermiş olduğu
yetkiye dayanılarak turizm payının beyan süresi, beyan dönemini takip eden ayın
son günü olarak belirlenmiştir.
Turizm
Payı Beyannamesinin, beyan dönemini takip eden ayın son günü saat 23.59’a kadar
yetkili vergi dairesine elektronik ortamda gönderilmesi ve beyan edilen turizm
payının aynı süre içerisinde ödenmesi gerekmektedir.
Turizm
Payı Beyannamesini vermekle yükümlü olanlar, beyan dönemi içerisinde net satışı
ve kira geliri bulunmasa dahi Turizm Payı Beyannamesini vermekle yükümlüdürler.
Bu durumda beyannamenin, “Beyan edilecek turizm payı bulunmamaktadır” seçeneği
işaretlenerek gönderilmesi gerekmektedir.
ÖRNEK
1: Antalya
ilinde Kültür ve Turizm Bakanlığından 5 yıldızlı otel turizm işletmesi
belgesiyle faaliyet gösteren otel ile Afyonkarahisar ilinde turizm işletmesi
belgesi olmaksızın termal konaklama tesisi olarak faaliyet gösteren otelin
işletmecisi (A) A.Ş.’nin, Afyonkarahisar ili Kocatepe Vergi Dairesinde kurumlar
vergisi, katma değer vergisi ve gelir (stopaj) vergisi mükellefiyeti
bulunmaktadır.
(A)
A.Ş. Ekim/2019 döneminde Antalya ilindeki otel işletmeciliği faaliyetinden
1.000.000 TL net satış tutarı ve 100.000 TL kira geliri ile Afyonkarahisar
ilindeki termal otel işletmeciliği faaliyetinden 500.000 TL net satış tutarı ve
100.000 TL kira geliri olmak üzere toplam 1.700.000 TL elde etmiştir.
Bu
durumda, (A) A.Ş. Ekim/2019 dönemine ilişkin olarak vereceği Turizm Payı
Beyannamesinde Antalya ilindeki otel için 1.100.000 TL toplam tutar üzerinden
binde yedi buçuk oranında 1.100.000 x 0,0075 = 8.250 TL, Afyonkarahisar ilindeki
termal otel için ise 600.000 TL toplam tutar üzerinden binde yedi buçuk
oranında hesaplanacak tutara yüzde elli indirim uygulanarak hesaplanan 600.000
x 0,0075 = 4.500 / 2 = 2.250 TL turizm payını 2/12/2019 günü saat 23.59’a kadar
Kocatepe Vergi Dairesine elektronik ortamda beyan edecek ve 8.250 + 2.250 =
10.500 TL turizm payını aynı sürede ödeyecektir.
ÖRNEK
2: İstanbul
ilinde Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi olmaksızın
faaliyet gösteren otelin işletmecisi (B) A.Ş.’nin, İstanbul ili Beyoğlu Vergi
Dairesinde kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve gelir (stopaj) vergisi
mükellefiyeti bulunmaktadır. Otelin yatırımcısı aynı zamanda işletmecisidir.
Bu
otelin bulunduğu yapının giriş katında yer alan, sokağa cephesi bulunan, tesis içinden
müşterileri için doğrudan ulaşım imkânı sunan fiziki bağlantısı bulunmayan ve
otel dışına hizmet veren banka, ATM, kuaför, kuyumcu, lokanta gibi ticari
üniteler de otel yatırımcısına (işletmecisine) aittir ve lokanta yatırımcı
(işletmeci) tarafından işletilmektedir. Banka, ATM, kuaför, kuyumcu ise üçüncü
kişilere kiraya verilmiştir.
(B)
A.Ş.’nin, Antalya ilinde Kültür ve Turizm Bakanlığından 4 yıldızlı otel turizm
işletmesi belgesiyle faaliyet gösteren oteli de bulunmaktadır. Bu otelde üçüncü
kişilere kiraya verilmek suretiyle işletilen SPA, kuaför, kuyumcu vb. tesis
içinden müşterileri için doğrudan ulaşım imkânı sunan fiziki bağlantısı bulunan
veya bütünlük içerisinde olan yan üniteleri bulunmaktadır.
(B)
A.Ş. Temmuz/2020 döneminde Antalya ilindeki otel işletmeciliği faaliyetinden
2.000.000 TL net satış tutarı ve 400.000 TL kira geliri ile İstanbul ilindeki
otel işletmeciliği faaliyetinden 600.000 TL net satış tutarı, lokanta
işletmeciliği faaliyetinden 70.000 TL hasılat ve 100.000 TL kira geliri (otelin
bulunduğu yapıdaki ticari ünitelerden elde edilen kira) olmak üzere toplam
3.170.000 TL elde etmiştir.
(B)
A.Ş.’nin İstanbul ilinde bulunan otelinin bulunduğu yapıdaki ticari ünitelerin
kiraya verilmesi veya bizzat işletmeci tarafından işletilmesi sonucunda elde
edilen hasılat ve kira geliri turizm payına tabi gelirler kapsamında
olmadığından, turizm payının hesabında dikkate alınmayacaktır. Ancak Antalya
ilinde bulunan otelinin yan ünitelerinin kiraya verilmesi sonucunda elde edilen
kira geliri, hesaplanacak turizm payına dâhil edilecektir.
Bu
durumda, (B) A.Ş. Temmuz/2020 dönemine ilişkin olarak vereceği Turizm Payı
Beyannamesinde Antalya ilindeki otel için 2.400.000 TL toplam tutar üzerinden
binde yedi buçuk oranında 2.400.000 x 0,0075 = 18.000 TL, İstanbul ilindeki
otel için ise 600.000 TL toplam tutar üzerinden binde yedi buçuk oranında
600.000 x 0,0075 = 4.500 TL turizm payını 31/8/2020 günü saat 23.59’a kadar
Beyoğlu Vergi Dairesine elektronik ortamda beyan edecek ve toplam 18.000 +
4.500 = 22.500 TL turizm payını aynı sürede ödeyecektir.
ÖRNEK
3: Kültür ve Turizm Bakanlığından alınan deniz turizmi
araçları turizm işletmesi belgesiyle Antalya ve Muğla illerinde faaliyet
gösteren 2 adet yatı bulunan (C) Yat İşletmesi Ltd. Şti.’nin Antalya ilinde faaliyet
gösteren yatı bizzat donatanı tarafından sezon içerisinde belirli sürelerde
üçüncü kişilere kullandırılmak suretiyle işletilmektedir. Muğla ilindeki yatı
ise donatan tarafından (D) Ltd. Şti.’ne 3 yıl süreyle kiraya verilmiştir. (C)
Yat İşletmesi Ltd. Şti.’nin, Antalya ili Kalekapı Vergi Dairesinde kurumlar
vergisi, katma değer vergisi ve gelir (stopaj) vergisi mükellefiyeti
bulunmaktadır.
(D)
Ltd. Şti. ise (C) Yat İşletmesi Ltd. Şti.’nden 3 yıl süreyle kiraladığı yatı
üçüncü kişilere kullandırılmak suretiyle işletmektedir. (D) Ltd. Şti.’nin Muğla
ili Bodrum Vergi Dairesinde kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve gelir
(stopaj) vergisi mükellefiyeti bulunmaktadır.
(C)
Yat İşletmesi Ltd. Şti. Ağustos/2020 döneminde Antalya ilindeki yat işletmeciliği
faaliyetinden 170.000 TL net satış tutarı ve Muğla ilinde (D) Ltd. Şti.’nden 3
yıl için 1.900.000 TL kira geliri olmak üzere 2.070.000 TL elde etmiştir. (C)
Yat İşletmesi Ltd. Şti.’nin Muğla ilinde faaliyet gösteren yatı için (D) Ltd.
Şti.’nden tahsil ettiği kira bedeli, yatın (C) Yat İşletmesi Ltd. Şti.
tarafından işletilmeksizin doğrudan (D) Ltd. Şti.’ne kiraya verilmesinden
kaynaklanan gelir kapsamında olduğundan turizm payının hesabında dikkate
alınmayacaktır.
(D)
Ltd. Şti. ise Ağustos/2020 döneminde (C) Yat İşletmesi Ltd. Şti.’nden
kiraladığı yatın işletmeciliğinden 150.000 TL net satış tutarı elde etmiştir.
Bu
durumda, (C) Yat İşletmesi Ltd. Şti. Ağustos/2020 dönemine ilişkin olarak
vereceği Turizm Payı Beyannamesinde Antalya ilindeki yat işletmeciliğinden elde
ettiği 170.000 TL net satış tutarı üzerinden binde yedi buçuk oranında 170.000
x 0,0075 = 1.275 TL turizm payını 30/9/2020 günü saat 23.59’a kadar Kalekapı
Vergi Dairesine elektronik ortamda beyan edecek ve 1.275 TL turizm payını aynı
sürede ödeyecektir.
(D)
Ltd. Şti. ise Ağustos/2020 dönemine ilişkin olarak vereceği Turizm Payı
Beyannamesinde Muğla ilindeki yat işletmeciliğinden elde ettiği 150.000 TL net
satış tutarı üzerinden binde yedi buçuk oranında 150.000 x 0,0075 = 1.125 TL
turizm payını 30/9/2020 günü saat 23.59’a kadar Bodrum Vergi Dairesine
elektronik ortamda beyan edecek ve 1.125 TL turizm payını aynı sürede
ödeyecektir.
ÖRNEK
4: AX06
işletme numaralı Seyahat Acentası sahibi (E) Ltd. Şti. Ankara’da seyahat
acentalığı faaliyeti yürütmekte olup (E) Ltd. Şti.’nin Ankara ili Başkent Vergi
Dairesinde kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve gelir (stopaj) vergisi
mükellefiyeti bulunmaktadır.
(E)
Ltd. Şti., Ahmet USTA isimli tüketiciye Ekim ayı içerisinde Antalya tatili için
gidiş-dönüş tarifeli uçak bileti dahil 10.000 TL’lik satış yapmıştır. Bu
satışın 9.000 TL’lik konaklama ve 1.000 TL’lik tarifeli uçak bileti tutarlarını
ayrı ayrı faturalandırmıştır.
(E)
Ltd. Şti., Mustafa KAHRAMAN isimli tüketiciye Ekim ayı içerisinde İtalya tatili
için gidiş-dönüş ulaşım (charter) tutarı dahil 20.000 TL’lik satış yapmıştır.
Bu satışın 18.000 TL’lik konaklama ve 2.000 TL’lik ulaşım (charter) tutarı için
tek fatura kesmiştir.
(E)
Ltd. Şti., Fatma ÖZTÜRK isimli tüketiciye Ekim ayı içerisinde İstanbul’a
yapacağı seyahat için 1.500 TL’lik gidiş-dönüş tarifeli uçak bileti satışı
yapmıştır.
(E)
Ltd. Şti. Ekim/2019 dönemine ilişkin vereceği Turizm Payı Beyannamesinde; Ahmet
USTA isimli tüketicinin konaklama bedeli (9.000 TL) ile Mustafa KAHRAMAN isimli
tüketicinin konaklama ve ulaşım (charter) bedeli (20.000 TL) toplamı olan
29.000 TL’lik satış üzerinden Turizm Payı hesaplaması yapacaktır.
ÖRNEK
5: (F)
Hava Yolları A.Ş.’nin Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığında kurumlar
vergisi, katma değer vergisi ve gelir (stopaj) vergisi mükellefiyeti
bulunmaktadır.
Şirketin
Şubat/2020 dönemine ilişkin bilgileri aşağıdaki gibidir:
-
4.995.000 TL yük taşıma bedeli,
-
10.000.000 TL ticari yolcu taşımacılığı faaliyet hasılatı,
-
5.000 TL yolcu servis ücreti olarak, bilet bedellerine eklenmek suretiyle
yolculardan tahsil edilip hava meydanı işleticilerine aktarılan tutar.
Hava
meydanlarında işletici kuruluşlar tarafından yolculara verilen hizmetlere
ilişkin olarak “Yolcu Servis Ücreti” adı altında talep edilen ve havayolu
şirketlerince bilet bedellerine eklenmek suretiyle yolculardan tahsil edilip
hava meydanı işleticilerine aktarılan tutar ile yük taşımacılığı faaliyetinden
elde edilen toplam 5.000.000 TL net satış tutarı turizm payının hesabında dikkate
alınmayacaktır.
Bu
durumda, (F) Hava Yolları A.Ş. Şubat/2020 dönemine ilişkin olarak vereceği
Turizm Payı Beyannamesinde ticari yolcu taşımacılığı faaliyetinden elde ettiği
10.000.000 TL net satış tutarı üzerinden on binde yedi buçuk oranında
10.000.000 x 0,00075 = 7.500 TL turizm payını 31/3/2020 günü saat 23.59’a kadar
Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığına elektronik ortamda beyan edecek ve
7.500 TL turizm payını aynı sürede ödeyecektir.
ÖRNEK
6: Türkiye’de
iki havalimanı ve bir terminal işletmesi olan (G) Havalimanları A.Ş.’nin
İstanbul ili Marmara Kurumlar Vergi Dairesinde kurumlar vergisi, katma değer
vergisi ve gelir (stopaj) vergisi mükellefiyeti bulunmaktadır.
(G)
Havalimanları A.Ş. Mart/2020 döneminde Türkiye’de işlettiği birinci havalimanı
ve terminal işletmesinden 50.000.000 TL net satış tutarı, kiraya vermiş olduğu
ikinci havalimanından ise 10.000.000 TL kira geliri olmak üzere toplam
60.000.000 TL elde etmiştir.
(G)
Havalimanları A.Ş. için hesaplanacak turizm payının tespitinde, Türkiye’de
işlettiği havalimanı ve terminal işletmelerinden elde ettiği net satış tutarı
ve kira gelirinin toplamı dikkate alınacaktır.
Bu
durumda, (G) Havalimanları A.Ş. Mart/2020 dönemine ilişkin olarak vereceği
Turizm Payı Beyannamesinde Türkiye’deki havalimanı ve terminal işletmeciliği
faaliyetinden ve havalimanı kiralamasından elde ettiği 60.000.000 TL toplam
tutar üzerinden binde iki oranında 60.000.000 x 0,002 = 120.000 TL turizm
payını 30/4/2020 günü saat 23.59’a kadar Marmara Kurumlar Vergi Dairesine
elektronik ortamda beyan edecek ve toplam 120.000 TL turizm payını aynı sürede
ödeyecektir.
ÖRNEK
7: Çanakkale
ilinde Kültür ve Turizm Bakanlığından 4 yıldızlı otel turizm işletmesi
belgesiyle faaliyet gösteren otelin işletmecisi (H) A.Ş.’nin, Çanakkale ili
Çanakkale Vergi Dairesinde kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve gelir
(stopaj) vergisi mükellefiyeti bulunmaktadır.
Şirketin
Çanakkale ilindeki 4 yıldızlı oteli 1 Kasım - 1 Nisan tarih aralığında faaliyet
göstermemektedir.
Şirketin
Çanakkale ilindeki 4 yıldızlı oteli 1 Kasım - 1 Nisan tarih aralığında faaliyet
göstermediğinden ilgili beyan dönemlerine ait Turizm Payı Beyannamelerinin
“Beyan edilecek turizm payı bulunmamaktadır” seçeneği işaretlenerek, ilgili
olduğu döneme ait beyanname verme dönemi içinde Çanakkale Vergi Dairesine
elektronik ortamda gönderilmesi gerekmektedir.
ÖRNEK
8: (I)
A.Ş.’nin İzmir ili Bornova Vergi Dairesinde kurumlar vergisi, katma değer
vergisi ve gelir (stopaj) vergisi mükellefiyeti bulunmaktadır.
İzmir
ilinde Kültür ve Turizm Bakanlığından 5 yıldızlı otel turizm işletmesi
belgesiyle faaliyet gösteren bir oteli bulunan (I) A.Ş. aynı zamanda
nakliyecilik (yük taşımacılığı) faaliyetinde bulunmaktadır.
(I)
A.Ş. Nisan/2020 döneminde İzmir ilindeki otel işletmeciliği faaliyetinden
1.000.000 TL net satış tutarı ve nakliyecilik (yük taşımacılığı) faaliyetinden
500.000 TL hasılat olmak üzere toplam 1.500.000 TL elde etmiştir. Nakliyecilik
(yük taşımacılığı) faaliyetinden elde edilen 500.000 TL hasılat turizm payının
hesabında dikkate alınmayacaktır.
Bu
durumda, (I) A.Ş. Nisan/2020 dönemine ilişkin olarak vereceği Turizm Payı
Beyannamesinde sadece otel işletmeciliği faaliyetinden elde ettiği 1.000.000 TL
net satış tutarı üzerinden binde yedi buçuk oranında 1.000.000 x 0,0075 = 7.500
TL turizm payını 1/6/2020 günü saat 23.59’a kadar Bornova Vergi Dairesine
elektronik ortamda beyan edecek ve 7.500 TL turizm payını aynı sürede
ödeyecektir.
ÖRNEK
9: Ankara
ilinde Kültür ve Turizm Bakanlığından 4 yıldızlı otel turizm işletmesi
belgesiyle faaliyet gösteren (J) A.Ş.’nin Ankara ili Seğmenler Vergi Dairesinde
kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve gelir (stopaj) vergisi mükellefiyeti
bulunmaktadır.
(J)
A.Ş. Mayıs/2020 döneminde, turizm payına esas bulunan faaliyeti kapsamında
500.000 TL tutarında satış gerçekleştirmiş, ancak Temmuz/2020 döneminde bu
satışların 50.000 TL’lik kısmı iade edilmiştir. Diğer taraftan, Temmuz/2020
döneminde söz konusu işletmenin turizm payına esas bulunan faaliyeti
kapsamındaki satış tutarı 150.000 TL olarak gerçekleşmiştir.
Bu
durumda, (J) A.Ş. Mayıs/2020 dönemine ilişkin vereceği Turizm Payı
Beyannamesinde 500.000 TL net satış tutarı üzerinden binde yedi buçuk oranında
500.000 x 0,0075 =3.750 TL turizm payı hesaplayacaktır.
Diğer
taraftan, (J) A.Ş. Temmuz/2020 dönemine ilişkin vereceği Turizm Payı
Beyannamesinde 50.000 TL’lik iade tutarını ilgili dönemdeki satış tutarından
indirim olarak dikkate alabilecektir. Bu durumda, (J) A.Ş. Temmuz/2020 dönemine
ilişkin olarak vereceği Turizm Payı Beyannamesinde 150.000-50.000 = 100.000 TL
net satış tutarı üzerinden binde yedi buçuk oranında 100.000 x 0,0075 = 750 TL
turizm payı hesaplayacaktır.
4-Turizm Payı Beyannamesinin
verileceği vergi dairesi
Turizm
Payı Beyannamesinin verileceği yetkili vergi dairesi;
a)
7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi hükmü gereğince; gelir veya kurumlar vergisi
mükellefiyeti bulunanlar için gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı
olduğu,
b)
7183 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığına verilen
yetkiye istinaden; gelir veya kurumlar vergisinden mükellefiyeti bulunmayan
gerçek kişiler için yerleşim yeri adresinin bulunduğu, gerçek kişiler dışında
kalanlar için ise kanuni merkezi/işyerinin bulunduğu,
yer
vergi dairesidir.
ÖRNEK
10: Antalya ilinde otel işletmeciliği faaliyeti gösteren
üç ortaklı (ALZ) Adi Ortaklığının Antalya ili Düden Vergi Dairesinde katma
değer vergisi ve gelir (stopaj) vergisi mükellefiyeti bulunmaktadır. Ortak
(A)’nın Mersin ili İstiklal Vergi Dairesinde gelir vergisi mükellefiyeti, Ortak
(L)’nin Isparta ili Kaymakkapı Vergi Dairesinde gelir vergisi mükellefiyeti,
Ortak (Z)’nin ise Bursa ili Nilüfer Vergi Dairesinde gelir vergisi
mükellefiyeti bulunmaktadır.
(ALZ)
Adi Ortaklığının Turizm Payı Beyannamesini beyan dönemini takip eden ayın son
günü saat 23.59’a kadar (ALZ) Adi Ortaklığının katma değer vergisi ve gelir
(stopaj) vergisi mükellefiyetinin bulunduğu Düden Vergi Dairesine ortaklık
adına elektronik ortamda göndermesi gerekmektedir.
5-Turizm Payı Beyannamelerinin
elektronik ortamda bizzat mükelleflerce gönderilmesi
Vergi
Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 340 ile Hazine ve Maliye Bakanlığınca
yapılan diğer düzenlemelere göre beyannamelerini elektronik ortamda bizzat
gönderme şartlarını taşıyan mükellefler, Turizm Payı Beyannamelerini elektronik
ortamda kendileri gönderebileceklerdir.
Hazine
ve Maliye Bakanlığınca yapılan düzenlemeler kapsamında, kendileri tarafından
elektronik ortamda beyanname göndermek üzere kullanıcı kodu, parola ve şifre
alan mükellefler mevcut kullanıcı kodu, parola ve şifrelerini kullanarak Turizm
Payı Beyannamesini gönderebileceklerdir.
Turizm
Payı Beyannamesini elektronik ortamda bizzat gönderme şartlarını taşımayan
mükelleflerin (adi ortaklıklar dâhil) Turizm Payı Beyannamelerini; elektronik
beyanname gönderme aracılık yetkisi almış bulunan gerçek veya tüzel kişiler
vasıtasıyla Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 340 ekinde yer alan
sözleşmelerden durumlarına uyan sözleşmeyi düzenlemek suretiyle elektronik
ortamda göndermeleri gerekmektedir.
6-Turizm Payı Beyannamesini
elektronik ortamda göndermek üzere aracılık yetkisi verilen gerçek ve tüzel
kişiler
7183
sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye
istinaden;
a)
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 340’ta yer alan usul ve esaslar
doğrultusunda vergi beyannameleri, bildirim ve eklerini elektronik ortamda
göndermek üzere aracılık yetkisi bulunan meslek mensuplarının müşterilerine
ait,
b)
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:486)’nde yer alan usul ve esaslar
doğrultusunda vergi beyannameleri, bildirim ve eklerini elektronik ortamda
göndermek üzere “Defter-Beyan Sistemi”ni kullanma yetkisi bulunan meslek
odalarının basit usulde vergilendirilen üyelerine ait,
Turizm
Payı Beyannamelerini elektronik ortamda göndermeleri uygun görülmüştür.
Hazine
ve Maliye Bakanlığınca yapılan düzenlemeler kapsamında, elektronik ortamda
beyanname gönderme aracılık yetkisi almış bulunan gerçek ve tüzel kişiler;
mevcut kullanıcı kodu, parola ve şifrelerini kullanarak
müşterileriyle/üyeleriyle aralarında daha önce düzenlemiş oldukları mevcut
sözleşmelerine dayanarak (yeni bir sözleşme düzenlemeden)
müşterilerine/üyelerine ait Turizm Payı Beyannamelerini elektronik ortamda
gönderebileceklerdir.
Elektronik
ortamda beyanname gönderme aracılık yetkisi alacak olan gerçek ve tüzel
kişiler; bağlı oldukları vergi dairesince kendilerine verilen kullanıcı kodu,
parola ve şifrelerini kullanarak müşterileriyle/üyeleriyle aralarında
durumlarına uyan sözleşmeyi düzenlemek suretiyle müşterilerine/üyelerine ait
Turizm Payı Beyannamelerini elektronik ortamda gönderebileceklerdir.
7-Turizm Payı Beyannamesinin
onaylanması ve tahakkuk fişinin düzenlenmesi
Elektronik
ortamda gönderilen Turizm Payı Beyannameleri, sistem tarafından ön kontrolü
yapıldıktan sonra kabul edilecektir.
Turizm
Payı Beyannamesinde, turizm payının tahakkuk ettirilmesini engelleyen hata
tespit edilmesi hâlinde bu hata kaynağı ile birlikte beyannameyi gönderene
elektronik ortamda bildirilecek ve beyannameyi gönderen tarafından söz konusu
hatalar düzeltildikten sonra beyanname tekrar gönderilecektir.
Elektronik
ortamda gönderilen Turizm Payı Beyannamesinin geçerliliği ve matematiksel hata
içermediği sistem tarafından saptandıktan sonra, beyannameyi gönderenin
ekranından beyannameye onay vermesi istenecektir. Onaylama işleminin
gerçekleşmesiyle birlikte Turizm Payı Beyannamesi vergi dairesine verilmiş
sayılacaktır.
Turizm
Payı Beyannamesinin kanuni süresinde verilen beyanname olarak kabulü için
onaylama işleminin beyannamenin verilmesi gereken son gün saat 23.59’a kadar
tamamlanmış olması gerekmektedir.
Turizm
Payı Beyannamesinin, aracılık yetkisi verilmiş gerçek veya tüzel kişiler
tarafından elektronik ortamda gönderilmesi ve onay işleminin yapılmasıyla
birlikte bu beyanname mükellef tarafından verilmiş sayılacaktır. Onaylama
işlemi tamamlanan beyannameye ait tahakkuk fişi düzenlenerek mükellefe veya
aracılık yetkisi verilmiş gerçek/tüzel kişiye elektronik ortamda iletilecektir.
8-Süresinde beyan edilip ödenmeyen
turizm payının takip ve tahsili
Turizm
Payı Beyannamesi süresi içinde verilmesine rağmen beyannamenin verildiği ayın
son günü saat 23.59’a kadar turizm payının ödenmemesi hâlinde turizm payı vergi
dairesi tarafından, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte anılan
Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
9-Turizm Payı Beyannamesine ilişkin
düzeltme beyannamesi
Süresi
içinde veya süresinden sonra verilen beyannamenin hatalı ve/veya eksik olduğu
hallerde, süresinde veya süresi geçtikten sonra bu hata ve/veya eksiklikleri
düzeltici mahiyette elektronik ortamda yeni bir beyanname verilmesi mümkündür.
Daha
önce verilmiş bulunan Turizm Payı Beyannamesi veya beyannamelerindeki hata
ve/veya eksikliklere ilişkin verilecek düzeltme beyannamelerinin, söz konusu
beyan dönemlerine münhasır olarak verilen beyannamelerde yer alan bilgileri de
kapsaması gerekmektedir. Verilen düzeltme beyannamesinin turizm payı tutarını
azaltıcı nitelikte olması hâlinde düzeltme beyannamesinin elektronik ortamda
gönderilmesi safhasında "Düzeltme Beyannamesi Gerekçesi" başlığı
altında durumu açıklayan yazılı izahat yapılması gerekmektedir.
Turizm
payı tutarını azaltıcı mahiyetteki düzeltme beyannamelerine ilişkin yapılacak
düzeltme işlemleri genel esaslara göre vergi dairesi tarafından yerine
getirilecektir.
Turizm
payının iade edilmesine karar verilmesi hâlinde öncelikle turizm payının
Ajansın hesabına aktarılıp aktarılmadığı kontrol edilecektir. Yapılan kontrol
sonucunda;
a)
Turizm payının Ajansın hesabına aktarılmadığının tespit edilmesi hâlinde iade
işlemi vergi dairesi tarafından,
b)
Turizm payının Ajansın hesabına aktarıldığının tespit edilmesi hâlinde tahsil
edilen turizm payının genel bütçe geliri olarak ayrılan yüzde beşlik kısmının
iade işlemi vergi dairesi tarafından, Ajansın hesabına aktarılan yüzde doksan
beşlik kısmın iade işlemi ise Ajans tarafından,
yerine
getirilecektir.
Vergi
dairesi tarafından yapılacak olan turizm payı iade işlemlerinin; 6183 sayılı
Kanunun 23 üncü maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar
ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88 inci maddesinin on altıncı fıkrası hükmü
dikkate alınarak yerine getirilmesi gerekmektedir.
Turizm
Payı Beyannamesi vermekle yükümlü olanların ilk beyanname gönderilmeden önce
turizm payı mükellefiyetinin tesis işlemlerinin yapılması için Başkanlığın
İnteraktif Vergi Dairesi (https://ivd.gib.gov.tr/) sistemi üzerinden elektronik
ortamda başvuru yapmaları ya da dilekçe ile yetkili vergi dairesine müracaat
etmeleri veya dilekçelerini kayıtlı posta (Taahhütlü, Acele Posta Servisi (APS)
vb.) ile göndermeleri gerekmektedir.
Turizm
Payı Beyannamesi https://ebeyanname.gib.gov.tr/internet adresinden
görüntülenebilecektir.
7183
sayılı Kanun gereğince Turizm Payı Beyannamesini vermekle yükümlü olanların bu
yükümlülüklerinin sona erdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde bağlı
bulundukları vergi dairesine yükümlülüğün sona erdiğini bildirmeleri
gerekmektedir.
Kamu
idareleri tarafından işletilen konaklama tesisleri ile kış turizmine yönelik
faaliyet gösteren ve kamu idareleri tarafından işletilen mekanik tesis
işletmelerinden turizm payı alınmaz.