True Eğitim Yayınları Mersin - 2021
ÖNSÖZ
İ Ç İ N D E K İ l E R
MALİYET MUHASEBESİNİN TANIMI
MALİYET MUHASEBESİNİN ÖZELLİKLERİ (UNSURLARI)
MALİYET MUHASBESİ-FİNANSAL MUHASEBE İLİŞKİSİ
FİNANSAL MUHASEBEDE
MALİYET MUHASEBESİ KAVRAMLARI
BİRİNCİL MALİYET (İLK MALİYET) = DİMM+DİG ŞEKİLLENDİRME (DÖNÜŞTÜRME)MALİYETİ = DİG+GÜG
ÜRETİM MALİYETLERİ ( MALİYET UNSURLARI )
MALİYET MUHASEBESİNİN AMAÇLARI;
1- MAMUL MALİYETİNİ SAPTAMAK
2-MALİYET KONTROLÜNE YARDIMCI OLMAK
3-BÜTÇE VE PLANLAMAYA YARDIMCI OLMAK
4-KISA VE UZUN VADEDE ÖZEL YÖNETİM KARARLARINA YARDIMCI OLMAK
MALİYET MUHASEBESİNDE GİDERLERİN SINIFLANDIRILMASI
1- GİDERLERİN ÇEŞİT ESASINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI
2.GİDERLERİN ÜRETİM MİKTARI KARŞISINDAKİ DEĞİŞKENLİĞİNE GÖRE SINIFLANDIRMASI
3-GİDERLERİN ÜRÜNLERE YÜKLENMESİNE GÖRE SINIFLANDIRILMASI
4-GİDERLERİN İŞLETME FONKSİYONLARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI
5-GİDERLERİN YÖNETİM KARARLARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI
MALİYETLERİN HESAPLAMA YÖNTEMLERİ MALİYETLERİN TÜMÜNÜN VEYA BİR KISMININ ESAS ALINMASI
TAM MALİYET=DİMMG+DİG+GÜG
TAM MALİYET=DİMMG+DİG+GÜG
B-DEĞİŞKEN MALİYET YÖNTEMİ
DEĞİŞKEN MALİYET=DİMMG+DİG+DEĞİŞKEN GÜG
DEĞİŞKEN MALİYET=DİMMG+DİG+DEĞİŞKEN GÜG
C-NORMAL MALİYET YÖNTEMİ:
NORMAL MALİYET=DİMMG+DİG+DEĞİŞKEN GÜG +(SABİT GÜG*KKO) KAPASİTE KULLANIM ORANI=ÜRETİM MİKTARI/TOPLAM KAPASİTE
D-ASAL (DİREKT) MALİYET YÖNTEMİ:
FİİLİ VEYA ÖNGÖRÜLEN MALİYET RAKAMLARININ ESAS ALINMASI A-FİİLİ (TARİHİ) MALİYET YÖNTEMİ
B-ÖNGÖRÜLEN MALİYET YÖNTEMİ
1-TAHMİNİ MALİYET YÖNTEMİ
2-STANDART MALİYET YÖNTEMİ
3-İŞLETMELERİN ÜRETİM BİÇİMLERİNE GÖRE
SORULAR VE CEVAPLAR
MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİNE GÖRE MALİYET HESAPLARI
GİDER HESAPLARI
GİDER YANSITMA HESAPLARI
FARK HESAPLARI
70- MALİYET MUHASEBESİ BAĞLANTI HESAPLARI
71-DİREKT İLK MADDE MALZEME GİDERLERİ
72-DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ
73-GENEL ÜRETİM GİDERLERİ
74-HİZMET ÜRETİM MALİYETİ
75-ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ
76-PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ
77-GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
78-GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
7/B SEÇENEĞİNDE MALİYET HESAPLARI
ÖRNEK;
CEVAP;
ÖRNEK;
CEVAP;
ÖRNEK
İSTENİLENLER:
ÖRNEK
CEVAP;
BİRİM MALİYETLERİN HESAPLANMASI:
BİRİM MALİYET:
CEVAP:
CEVAP:
SATIŞLARIN MALİYETİ TABLOSU
İLK MADDE MALZEME İÇİN KATLANILAN MALİYETLER
YARI MAMULLER İÇİN KATLANILAN MALİYETLER
MAMULLER İÇİN KATLANILAN MALİYETLER
SORU-1
CEVAP -1
SORU 2:
CEVAP 2:
SORU 3:
CEVAP 3 :
SORU 4:
CEVAP 4:
SORU 5:
CEVAP 5:
SORU 6:
CEVAP-6
SORU 7 :
SORU 8 :
SORU 9:
SORU 10 :
DİREKT İLK MADDE MALZEME GİDERLERİ
İLK MADDE VE MALZEME HAREKETLERİNDE KULLANILAN BAŞLICA BELGELER
MALZEME DEĞERLEME YÖNTEMLERİ
1- MALİYET TEMELİNE GÖRE DEĞERLEME YÖNTEMLERİ
2- PİYASA FİYATI YÖNTEMİ
İŞÇİLİK MALİYETLERİ
İŞÇİLİK MALİYETİNİN ÖZELLİKLERİ
İŞÇİLİK GİDERLERİ 2 TÜRLÜDÜR
İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİNİN UNSURLARI
İŞÇİLİK GİDERLERİ
ÜCRET KESİNTİLERİ
İSTENENLER:
GENEL ÜRETİM GİDERLERİ
GÜG ÖZELLİKLERİ
GÜG TÜRLERİ
GÜG’LERİN MAMUL MALİYETİNE YÜKLENMESİ
AŞAMALAR
GİDERLERİN GİDER YERLERİNE YÜKLENMESİ
MALİYET DAĞITIM MODELLERİ
MALİYET DAĞITIMI ÜÇ AŞAMALI BİR SÜREÇTİR:
AŞAMALAR:
SORU-1:
CEVAP-1 :
SORU-2
CEVAP-2
SORU 3:
CEVAP 3:
SORU 4:
CEVAP-4
SORU 5 :
SORU 6:
CEVAP:
İKİNCİ GİDER DAĞITIMI
SİPARİŞ MALİYET SİSTEMİ
YÖNTEMİN İŞLEYİŞ ESASLARI
ORTAK GİDERİ BULMAK İÇİN
SORUDA GÜG DAĞITIMI DİMM GÖRE DAĞITILACAĞI İÇİN ORANI
SONRA DAĞITIM ORANI İLE PAYLAŞTIRALIM. KESİM ATÖLYESİ EÜGY
DİKİM ATÖLYESİ EÜGY
KESİM ATÖLYESİ EÜGY
KESİM ATÖLYESİ EÜGY
5.ADIM
6.ADIM
7.ADIM
SAFHA (EVRE) MALİYET SİSTEMİ
SAFHA MALİYET SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ
1) FİZİKİ AKIMLARIN (MİKTAR HAREKETLERİNİN) BELİRLENMESİ:
= 3. ÜRETİME GİREN TOPLAM MİKTAR
= 7. ÜRETİMDEN ÇIKAN TOPLAM MİKTAR
DBYM MALİYETİ + DÖNEM ÜRETİM MALİYETİ = DSYM MALİYETİ + ÜRETİMİ TAMAMLANAN MAMUL MALİYETİ
SAHFA MALİYET AĞIRLIKLI ORTALAMA MALİYET HESAPLARKEN İZLENİLECEK SIRA
1ADIM
2ADIM
3.ADIM
4.ADIM
SAHFA MALİYETİ FİFO YÖNTEMİNE GÖRE HESAPLARKEN İZLENİLECEK SIRA
1.ADIM
DBYM MİKTARI + ÜRETİME ALINAN = DSYM MİKTARI+TAMAMLANAN+FİRE 2.ADIM
3.ADIM
4.ADIM
SORU 1:
CEVAP-1
2-EŞDEĞER ÜRÜN MİKTARININ HESAPLANMASI
3-TOPLAM EŞDEĞER BİRİM MALİYETİNİN HESAPLANMASI
4- TAMAMLANAN MAMÜL AÇISINDAN TOPLAM MALİYET
5-TOPLAM MALİYETLER/ TABLODA TAMAMLANMA DERECESİNDE OLANLA- RIN MALİYETİNİ BULACAĞIZ.
6- TOPLAM MALİYET GELİNCE
SORU-2
CEVAP-2
2. EŞDEĞER ÜRÜN MİKTARININ HESAPLANMASI
TABLODA TUTARI ÇIKARACAĞI
TOPLAM EŞDEĞER BİRİM MALİYETİNİN HESAPLANMASI FİFO OLDUĞUNDAN ÖNCEKİ DÖNEM GİDERİNİ ALMIYORUZ. FORMÜL DEĞİŞİYOR
TAMAMLANAN MAMÜL AÇISINDAN TOPLAM MALİYET
ÖNCEKİ DÖNEMDEN GELEN MALİYET : 140.000
DÖNEM İÇİNDE TAMAMLANAN MAMÜL MALİYETİ
TOPLAM MALİYET
SORU-3
CEVAP -3
SORU-4
ÜRETİM GİDERLERİ
İSTENİLENLER:
CEVAP-4
SORU-5
CEVAP-5
SORU-6
CEVAP-6
SORU-7
CEVAP-7
SORU 11 :
BİRLEŞİK MALİYET
BİRLEŞİK MALİYETLERİ DAĞITMA YÖNTEMLERİ 1-ÜRETİM MİKTARI YÖNTEMİ
MAMUL ÜRETİM MİKTARI
2-KATSAYI (EŞDEĞER ÜRÜN MİKTARI) YÖNTEMİ
ÖRNEK
CEVAP:
DEĞİŞKEN MALİYET YÖNETİMİ
NORMAL MALİYET YÖNTEMİ
STANDART MALİYET SİSTEMİ
STANDART MALİYET YÖNTEMİNDE FARKLARIN (SAPMALARIN) ANALİZİ
FİYAT FARKI = FİİLİ MİKTAR X (FİİLİ FİYAT-STD. FİYAT)
MİKTAR FARKI= STD. FİYAT X (FİİLİ MİKTAR-STD. MİKTAR)
ÜCRET FARKI = FİİLİ SÜRE X (FİİLİ ÜCRET-STD. ÜCRET)
SÜRE (VERİM) FARKI= STD. ÜCRET X (FİİLİ SÜRE-STD. SÜRE)
BÜTÇE FARKI=(FİİLİ GÜG) – (FİİLİ İŞ HACMİ İÇİN BÜTÇELENMİŞ GÜG*)
(1) VERİM FARKI = FİİLİ İŞ HACMİ İÇİN BÜTÇELENMİŞ GÜG – STANDART İŞ HACMİ İÇİN BÜTÇELENMİŞ GÜG
(1) K. FARKI = STD. İŞ HACMİ İÇİN BÜTÇELENMİŞ GÜG – ÜRETİLEN MAMUL MALİYETİNDEKİ TOPLAM STD. GÜG
CEVAP-1
CEVAP-2
SORU 3:
CEVAP-3
CEVAP-4
SORU 5:
CEVAP 5:
MALİYET TAHMİNLERİ VE MALİYET-HACİM-KAR BAĞLANTILARI
KAVRAMLAR
BAŞABAŞ NOKTASI
BAŞABAŞ NOKTASININ HESAPLANMASI
BBN(MİKTAR)*= SABİT GİDERLER / (FİYAT-BİRİM DEĞİŞKEN GİDER)
BBN(MİKTAR)*= SABİT GİDERLER / KATKI PAYI
BBN(SATIŞ) = SABİT GİDERLER / KATKI ORANI
BBN (SATIŞ) = SABİT GİDERLER/[1-(TOPLAM DEĞ. GİDER/SATIŞ HASILATI)]
CEVAP-1
SAĞLAMA:
CEVAP-2
CEVAP 3:
CEVAP 4:
SORU 5:
CEVAP 4:
CEVAP 6:
CEVAP-7
CEVAP-8
CEVAP-9
CEVAP-10
CEVAP-11
CEVAP-12
KAYNAK
EĞİTİM & DANIŞMANLIK

SAFHA (EVRE) MALİYET SİSTEMİ

Safha maliyet yöntemi, homojen yada benzer mamullerin kitle halinde üretildiği sanayi kollarında kullanılan maliyet hesaplama yöntemidir.
• Bu sistemde üretim birbirine paralel veya zincirleme olarak bağlı safhalarda kitle halinde seri olarak gerçekleşir.
• Safha maliyet yönteminde, her safhanın giderlerini ayrı bölümler halinde toplamak ve safhada toplanan gider toplamını o safhada üretilen birim sayısına bölmek suretiyle birim maliyetin hesaplanması esasına dayanır.
• Bu yöntemi, un, şeker, yağ, petrol vs. iş kollarında uygulayabiliriz.


Safha maliyet yöntemi özellikleri;
• Üretim safhalarını belirlemek için gider yerleri oluşturulur.
Maliyetler, mamul veya mamul grupları itibariyle değil, safhalar itibari ile oluşur ve safhanın maliyetinin hesaplanması esastır.
• İlk safhadan başlamak üzere her safhada toplanan giderler bir sonraki safha veya safhalara aktarılmak suretiyle safhada üretilen mamulün toplam maliyeti ve üretim miktarı da dikkate alınarak birim maliyeti buluruz.
• Safhalarda üretimi tamamlanmış birimlerin maliyetinin gerek bir sonraki safhaya gerekse son safhadan mamul stoğuna aktarılabilmesi için, üretimi henüz tamamlanmamış birimlerin maliyetinin hesaplanması gerekir.


Bunun içinde eşdeğer mamul miktarını hesaplamamız gerekmektedir.


EŞDEĞER BİRİM (EŞDEĞER MAMUL MİKTARI): Safhalardaki yarı mamullerin tam mamul cinsinden ifade edilmesi anlamına gelir ve safhada işlem gören fiziksel birim miktarlarının tamamlanma derecesinin çarpımı ile bulunur.





TAMAMLANMA DERECESİ: Üretime alınan birimlerin tamamlanmış birim haine gelmesi için görmesi gereken işlemlerin o ana kadar yüzde kaçının uygulandığını göstermektedir.








Eğitim&Danışmanlık
TrueMALİYET MUHASEBESİ